တည်းခိုရတဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲက လူမှုရေးပြဿနာ

 

အခုလိုအချိန်မျိုးမှာ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင် ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ ခေတ္တခိုလှုံသူတွေအများအပြား ရှိနေမယ်။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ စီးပွားရေးအကြပ်အသည်းတွေကြောင့် အခြားတည်းခိုရာနေရာအပြင် ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာလည်း တည်းခိုသူတွေများပြားပါတယ်။ လူတွေနဲ့ခပ်ကင်းကင်းနေဖို့ဆိုတာ မလွယ်တဲ့ အချိန်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။ ခေတ်ကောင်းကာလမှာတော့ တရားပိုအားချင်လို့ဖြစ်စေ စာပိုလုပ်ချင်လို့ ဖြစ်စေ လူမှုရေးတွေနည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် ရှောင်လို့ရပေမယ့် တစ်နိုင်ငံလုံးဒုက္ခရောက်နေတဲ့ အခုလိုကာလမှာတော့ ရှောင်နိုင်ဖို့မလွယ်သလို၊ ရှောင်နေလို့လည်း မကောင်းဘူးလို့ ယူဆတဲ့ဆရာတော်တွေလည်း ရှိမှာဘဲ။ အဲဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ လူမှု‌ရေးပြဿနာဆိုတာ မကြာခဏ ပွတ်တိုက်တတ်လေ့ရှိတယ်။ ဒီဆောင်းပါးလေးက အဲဒီပြဿနာတွေကို ဖော်ပြသွာမှာပါ။ ဒီဆောင်းပါးကို အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်နဲ့ဘဲ ဖတ်စေချင်တယ်။ အဲဒါမှ တည်းခိုသူရော လက်ခံသူပါ နှစ်ဘက်လုံး အကျိုးရှိမှာ။ အပြစ်တင်တယ်လို့ မြင်ရင်တော့ ပြန်ငြင်းခုံနေရတာနဲ့ ပြီးမှာမဟုတ်ဘူး။

 

ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ဝိနည်းစည်းကမ်းကို ဦးစာပေးတဲ့ကျောင်းနဲ့ လူမှု‌ရေးကိုဦးစာပေးတဲ့ကျောင်းလို့ နှစ်မျိုး အကြမ်းဖျင်းပြောလို့ရမယ်။ ဒီးဆောင်းပါးနဲ့ဆီလျှော်တဲ့အမျိုးအစားကို ခွဲကြည့်တာ။ တကယ်တော့ ဒီနှစ်မျိုးတည်း ဘယ်ကမလဲ။ အများကြီးပေါ့။ ဝိနည်းကို ဦးစားပေးတဲ့ကျောင်းမှာဆိုရင် အထူးသဖြင့် ကုသဒူသနအမှု (သိက္ခာပုဒ်) မငြိစွန်းအောင် ဂရုစိုက်ကြတယ်။ သံဃိကပစ္စည်းကို အလဟဿသုံးတာမျိုး မဖြစ်အောင်ဂရုစိုက်ကြတယ်။ ဘုန်းကြီးနဲ့ လူတွေအကြားမသင့်လျှော်တာ မဖြစ်ရလေအောင် သင့်လျှော်တဲ့ စည်းကမ်းတွေထုတ်ထားရတယ်။ သံဃာတွေအတွက် လှူထားတဲ့သံဃိကပစ္စည်းကို သံဃာမဟုတ်တဲ့လူတွေ သုံးစွဲရင် အပြစ်ရှိတာမို့ ဝေယျာဝါစ္စလုပ်ခိုင်းတာမျိုး၊ ကျောင်းကိစ္စကို တစ်ခုခုတာဝန်ယူခိုင်းတာမျိုး စတဲ့စည်းကမ်းတွေထုတ်ရတယ်။ ဒုက္ခရောက်လို့ ကိုယ့်ဆီမှာလာတည်းတာကို လက်ခံလိုက်တာမျိုးက ဘာမှအပြစ်မရှိပေမယ့် ဒုက္ခသည်ရှိတဲ့နေရာကို တမင်သွားပြီးသွားပေးတာမျိုးဆိုရင် ဝိနည်းတော်အရက မအပ်စပ်သလိုဖြစ်တာမို့ တစ်ချို့က မလုပ်ကြဘူး။ ကိုယ့်ကျောင်းမှာ လာတည်းတာဆိုတော့ ဝိနည်းအရ ပြောစရာမရှိပေမယ့် ကျောင်းမှာရှိတဲ့အသုံးအဆောင်တွေကို အသုံးပြုတဲ့အခါ ကျောင်းသံဃာတွေလိုက်နာရတဲ့ စည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာရတော့ တစ်ချို့အဆင်မပြေတာတွေများစွာရှိတယ်။ အဲဒါက ဝိနည်းကိုဂရုစိုက်တဲ့ကျောင်းမှာ တွေ့ရတဲ့ပြဿနာတွေပေါ့။

 

လူမှုရေးကို ဦးစားပေးတဲ့ကျောင်းတွေကြတော့ ရင်းနှီးတဲ့သူတွေကို ဦးစားပေးလေ့ရှိတယ်။ မျက်နှာမပျက်အောင် လည်းဂရုစိုက်ရတယ်။ ဘုန်းကြီးဘက်ရော လူတွေဘက်ရော နှစ်ဘက်လုံးအဆင်ပြေအောင် ဂရုစိုက်ရတယ်။ ဘုန်းကြီးဘက်မှာ ဘာတွေရှိတယ်၊ ဘာတွေကူညီပေးနိုင်တယ် စတာတွေပြောပြလေ့ရှိတယ်။ လူတွေဘက်ကလည်း လိုအပ်သလောက်တည်းခိုကြဖို့နဲ့ ကိုယ့်ကျောင်းလိုသဘောထားပြီး ကျောင်းမှာလိုအပ်တာ တွေရှိရင် ကူညီကြဖို့ လှူဒါန်းကြဖို့ တတ်တွန်းလေ့ရှိတယ်။ အဲလိုကျောင်းမှာ လူမျိုးပေါင်းစုံလာတည်းကြပြီး ဝင်လိုက်ထွက်လိုက်နဲ့ တစ်ခါတစ်လေ ဘယ်သူတွေလာသွာပြီး ဘယ်သူတွေပြန်သွားပြီဆိုတာမျိုးတောင် မမှတ်မိတော့တာမျိုးတွေ အများအပြားတွေ့ရတယ်။

 

အဲဒီနှစ်ကျောင်းကို လာတည်းရင် ဝိနည်းကျောင်းက လူနည်းပြီး ဘယ်သူတွေလာပြီး ဘယ်သူတွေထွက်သွားတာ ဆိုတာမျိုးတွေ သိဖို့လွယ်တယ်။ စည်းကမ်းတွေလည်း လိုက်နာရသလို ဖြစ်သလိုနေတာမျိုးလည်း မရှိတဲ့အတွက် ပစ္စည်းပျောက်တာတွေလည်း နည်းသလို သူခိုးတွေကလည်း နည်းတယ်လို့ ဆိုရမည်။ ကျောင်းတိုက်ကပစ္စည်းတွေကို အသုံးပြုကြတဲ့အခါမှာလည်း ဂရုတစ်စိုက်သုံးဖို့ညွန်ကြားလေ့ရှိတယ်။ ဥပမာ- ပန်းကန်ကိုဘယ်မှာဆေးကြောမယ်၊ ဘယ်နေရာပြန်ထားရမယ်။ အိမ်သာရေးကို ဘယ်လိုသုံးမယ်၊ ဘယ်လိုပြန်သန့်ရှင်းရမယ်ဆိုတာကအစ သတိပေးတယ်။ တစ်ကိုယ်ရည်သုံးပစ္စည်းကို ဘယ်လိုသိမ်းထားပြီး အများသုံးပစ္စည်းကို ဘယ်လောက်ဘဲ သုံးရမယ်စသည်ဖြင့် သတိပေးလေ့ရှိတယ်။

 

လူမှုရေးကျောင်းမှာက ကိုယ်အဆင်ပြေသလိုနေပြီး ကိုယ်စားတတ်သလိုစားပါ။ တစ်ခုခုဖြစ်ရင် ကိုယ့်ဟာကိုယ် တာဝန်ယူ။ အိမ်ရာထနောက်ကျလို့ အပြစ်ပြောမယ့်သူမရှိသလို အိပ်ရာမသိမ်းလို့လည်း သတိလာပေးမည့်သူလည်း မရှိပါဘူး။ ပိုက်ဆံရှိရင် ကြိုက်သလောက်ဝယ်စားနိုင်သလို ညမိုးချုပ်ရုံတင်မကဘဲ မနက်မိုးလင်းမှ ကျောင်းပြန်ရောက်လည်း ဘယ်သူမှ အပြစ်မတင်ပါဘူး။ သို့သော် လူပေါင်းစုံတော့ သူခိုးတွေပေါမယ်၊ မထင်ရင်မထင်သလို ပစ္စည်းပျောက်တာတွေ ခဏခဏကြားရမယ်။ ကျောင်းကလိုအပ်ရင် မီတာခလည်း ကောက်ချင်ကောက်မယ်။ လူများလွန်းတော့ ဘုန်းကြီးလည်း ဘယ်တတ်နိုင်မလဲ။ ဟိုဟာလုပ် ဒီဟာလုပ်ဆိုတာ စည်းကမ်းတွေမရှိတော့ တံမျက်စည်းလှည်းတဲ့သူတွေ ရှိချင်မှရှိမယ်၊ အိမ်သာလည်းသန့်ချင်မှသန့်မယ်။

 

အသန့်ကြိုက်တဲ့သူနဲ့ စည်းကမ်းကြိုက်တဲ့သူတွေက ဝိနည်းကျောင်းမှာ တည်းရတာစိတ်ချမ်းသာပြီး လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေထိုင်ရ သွားလာရတာကြိုက်တဲ့သူတွေက လူမှု‌ရေးကျောင်းမှာကြိုက်ကြမှာပါ။ ဝိနည်းကျောင်းမှာနေတဲ့သူတွေထဲက ပိုက်ဆံကိုစိတ်ကြိုက်သုံးခဲ့တဲ့သူတွေနဲ့ ကိုယ်တိုင်လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုတဲ့ စကားမျိုးပြောတတ်လေ့ရှိတဲ့သူတွေကလည်း ပြဿနာတွေရှိလာတတ်တယ်။ ကိုယ့်အိမ်မှာဘယ်လိုဘဲနေခဲ့နေခဲ့ ဒီမှာက ကျောင်းတိုက်ပိုင်ပစ္စည်းဖြစ်သည့်အတွက် မကုန်နိုင်တဲ့ထမင်းကို အများကြီးယူတာတို့ မလိုအပ်ဘဲ ရေဖွင့်ထားတာတို့မလုပ်နဲ့လို့ပြောလေ့ရှိတယ်။ ဥပမာ-ခေါင်းရိပ်ဖို့ ခေါင်းရိပ်ဓာတ်ပါးလာတောင်းရင် တစ်ခုလုံးမပေးဘဲ တစ်ခြမ်းချိုးပြီးပေးလိုက်တာမျိုးဆိုရင် လူတွေသာမကဘူး၊ ခဏလာဝတ်တဲ့ဒုလ္လဘ တွေတောင် ဒီလောက်တောင်ကပ်စည်းနည်းရသလားလို့ ပြောတတ်လေ့ရှိတယ်။ တို့ကဧည့်သည်တွေ ဒီကျောင်းကကလေးတွေမဟုတ်ဘူးလို့ လည်း ပြောတတ်တယ်။ လူတိုင်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တချို့ကြတော့ အဲလိုနေရတာကိုကြိုက်တာ။ စောစောထရတာ၊ ဘုန်းကြီးဝေယျာဝါစ္စလုပ်ရတာကို ကြိုက်တာ။

 

လူမှုရေးကျောင်းမှာနေတဲ့သူတွေထဲကဆိုရင် သူများကိုဂရုစိုက်လွန်းသူနဲ့ ပိုက်ဆံလိုက်ချေးတတ်လွန်းတဲ့ သူတွေက ပြဿနာတက်လေ့ရှိတယ်။ အိမ်သာက ငါဘဲဆေးနေရတာ ဟိုကောင်တွေက ဘာမှမလုပ်ဘူး။ အလိုက်မသိတဲ့သူတွေ ဘာညာ စသည်ပေါ့။ ညအိပ်ချိန်မှာ စကားအကျယ်ကြီးတွေပြောနေတာ၊ ဟောက်သံတွေကလည်း အကျယ်ကြီးဘဲ သူများတွေကို အားမနာဘူး။ ဘုန်းကြီးကို သွားတိုင်ဦးမှ။ ဟေ့ကောင် ဘယ်သွားမလဲ၊ ဆိုင်ရောက်လား၊ ငါ့ကို ဆပ်ပြာလေးတစ်တုံးလောက်ဝယ်ခဲ့ကွာ၊ ပြီးမှ မနေ့က ဆေးလိပ်ဖိုးနဲ့ ပေါင်းရှင်းလိုက်မယ်။ စျေးသွားရင် အဲလူမမြင်အောင် ရှောင်နေရတာကလည်း တစ်ဒုက္ခ။ အဲဒါက လူတွေအချင်းချင်းကြားကဖြစ်တဲ့ပြဿနာ။ ဘုန်းကြီးနဲ့ကျတော့ သူများတွေလှူထားတဲ့ကျောင်းမှာနေပြီး ဘာလို့မီတာခတောင်းတာလဲ။ သူများလှူထာတဲ့ ဆန်တွေရှိတာဘဲ ဘာမှ အလကားချက်မပေးတာလဲ။ ကျောင်းကလည်း ညစ်ပတ်လိုက်တာ ဘုန်းကြီးတွေ ဘာလုပ်ကြတာလဲ၊ အဲဒါတွေလည်း ရှိတယ်။ တစ်ချို့ကျတော့ ငါတို့တည်းတော့ ငါတို့ကျောင်းဘဲလေ၊ သန့်ရှင်းရေးလေးတော့ လုပ်ပေးရမှာပေါ့။ ဟိုဘက်အခန်းက ကိုရင်လေးတစ်ပါးနေမကောင်းဘူးလို့ကြားတယ်။ ဆန်ပြုတ်လေး သွားကပ်ဦးမှ ဆိုတာမျိုးလည်း ရှိတယ်။ ပြန်သွားရင်တောင် တပည့်တော်တို့ဆီ ရောက်အောင်လာခဲ့ပါဦးဘုရား ဆိုတာမျိုးပေါ့။

 

အထက်ပါဖော်ပြချက်တွေက ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ဝိနည်းကျောင်းနဲ့ လူမှုရေးကျောင်း နှစ်မျိုးခွဲထားတာပေါ့။ နောက်တစ်မျိုးထပ်ခွဲကြည့်မယ်၊ အများနေဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ အပြင်ဘုန်းကြီးကျောင်းလို့ နှစ်မျိုးထပ်ခွဲလို့ရတယ်။ အများနေဘုန်းကြီးကျောင်းက ပရိသတ်အများအပြားနဲ့နေကြပြီး စည်းကမ်းနဲ့ နေ့စဉ်လည်ပတ်နေတဲ့ကျောင်းမျိုး။ အဲဒါတွေက စာသင်တိုက်တို့၊ တရားစခန်းတို့ နဲ့ ဘကကျောင်းတို့။ အဲလိုကျောင်းမျိုးကို သွားတည်းရင် သူတို့ရဲ့နေ့စဉ်လည်ပတ်နေတဲ့ စည်းကမ်းတွေ လုပ်ငန်းတွေကို မထိခိုက်အောင် သတိထားရမယ်။ အဲလိုနေရာမျိုးကို လူတွေအများကြီး သွားတည်းရင် အားနာရတယ်။ ကိုယ့်အတွက်တော့ တည်းရလို့ ကောင်းတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဟိုများ လုပ်ငန်းတစ်ခုရပ်သွားရင် ဒါမှမဟုတ် စည်းကမ်းတစ်ခုခုများ ပြောင်းလဲလိုက်ရရင် အထဲက သံဃာတွေ၊ ‌ယောဂီတွေ၊ ကျောင်းသားတွေ အများကြီး ကိုယ့်အတွက်နဲ့ တစ်ခုခု နောက်ကျသွားမယ်၊ ကြန့်ကြာသွားမယ်ဆိုတာမျိုးတွေရှိတတ်တယ်။ အကယ်၍ ရောက်သွားရင်တောင် သူတို့အနှောက်အယှက်မဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ရင်တောင် အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် သူတို့လိုအပ်တာလိုက်ကူတာတို့ လုပ်ဖို့ကောင်းတယ်။ အချိန်မီ စားသုံးရအောင် မီးဖိုဆောင်မှာ သွားကူညီတာမျိုး၊ ရေခပ်တာ၊ ပစ္စည်းသယ်တာ စတဲ့နေရာတွေမှာ ဝေယျာဝါစ္စဝင်ကူပေးနိုင်ရင် သူတို့လည်း အကူအညီရမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်နဲ့ ကျောင်းတိုက်ကလည်း ဝန်မပိတော့ဘူး။ အိမ်မှာ အချိန်တန်ရင် ထစားရုံဘဲ ဆိုတဲ့ သူဌေးသားလို နေလာခဲ့တဲ့သူ ဆိုရင်တော့ အဲလိုနေရာမျိုး မရောက်ပါစေနဲ့ ဆုတောင်းရမှာပါ။

 

နောက်တစ်ခုက အပြင်ကျောင်းပေါ့။ စာသင်တိုက်လည်းမဟုတ်၊ တရားစခန်းလည်းမဟုတ်၊ ဘကကျောင်းလည်း မဟုတ်တဲ့နေရာတွေပေါ့။ အဲလိုနေရာမျိုးကြတော့ ဘုန်းကြီးလက်ခံသလောက်တည်းလို့ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အခုလို စစ်ဘေးရှောင်ကာလတွေမှာ တည်းလို့ကောင်းတာပေါ့။ တစ်ခုတော့ရှိတယ်။ လူစည်တဲ့နေရာတိုင်းမှာ ဗုံးလာကြဲတတ်တဲ့နေရာမှာတော့ ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာလည်း အများကြီး တည်းလို့ မကောင်းပါဘူး။ ဘုန်းကြီးကျောင်းပါ မီးလောက်သွားမှာမို့လို့ပါ။ ဒါဆိုဘယ်မှာတည်းရမလဲ လို့မေးရင် နေရာဒေသအလိုက် အခြေအနေက ကွဲပြားပါလိမ့်မည်။ တစ်ချို့နေရာမှာ ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ အဆင်ပြေတယ်။ တစ်ချို့နေရာမှာ စေတီမှာလည်း အဆင်ပြေတယ်။ တစ်ချို့မှာတော့ အခြားရွာထဲမှာ။ တစ်ချို့နေရာမှာ ရွာအပြင်မှာ တဲထိုးပြီးနေကြတယ်။ အဲဒါရော အဆင်ပြေသလားဆိုတော့လည်း မပြေပါဘူး။ အခြေအနေက အမျိုးမျိုးဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ အခုစာရေးသူရဲ့ ရွာသားတွေကလည်း စစ်ဘေးရှောင်တဲ့ရွာအထိ ဘာအကြောင်းပြချက်မှ မပေးဘဲ ဗုံးလာကြဲလို့ တစ်ရွာပြီးတစ်ရွာ ထပ်ပြီး ထွက်ပြေးနေရတာပါ။

 

ဒီဆောင်းပါးမှာပေါ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲက တည်းခိုရေးနဲ့ပတ်သက်တာလေးဘဲ ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုပြောတော့ အရေးထဲမှာ ဘုန်းကြီးတွေလည်း ဆရာလာလုပ်နေတယ်ပြောချင်တဲ့သူလည်း ရှိမှာပါ။ ဒီလိုကာလမှာ ဘာလုပ်တယ် ညာလုပ်တယ်ဆိုတာမျိုး လာမပြောနဲ့ လို့ ပြောနေတဲ့လူတွေလည်း ရှိချင်ရှိမယ်။ လူတွေထဲမှာလည်း ဒီဆောင်းပါးအလို နှစ်မျိုးခွဲလို့ရတယ်။ ကျေးဇူတင်သင့်တယ်လို့ ထင်တဲ့လူနဲ့ ကျေးဇူးတင်စရာ မလိုဘူးလို့ထင်တဲ့သူ။ ကျေးဇူးတင်တဲ့လူတွေကတော့ ဘယ်နေရာရောက်ရောက် ကျေးဇူးတင်မစကားမပြောရရင် တာဝန်မကျေဘူးလို့ ခံယူနေရတဲ့ လူယဉ်ကျေးတွေလည်းရှိတယ်။ တို့အကူအညီလိုနေတဲ့အချိန်မှာ တည်းခိုခွင့်ပေးတဲ့ ဘုန်းကြီးတွေကိုလည်း ကျေးဇူးတင်တယ်။ လမ်းညွန်ပေးတဲ့လူကြီးတွေကိုလည်း ကျေးဇူးတင်တယ်။ အစားအသောက်လာပေးတဲ့ ဟိုအဖွဲ့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်တယ်။ ကိစ္စပြီးလို့ ပြန်သွားရင်တောင် ကျေးဇူးတင်သင့်တဲ့လူတွေကို တကူတက ကျေးဇူးတင်ကြောင်းသွားပြောပြီးမှ ပြန်သွားလေ့ရှိတယ်။ အဲဒီလူတွေဆိုရင် အခြားလူတွေနဲ့ အဆင်ပြေအောင် နေလေ့ရှိတယ်။ အလိုက်တသိရှိတယ်။ စည်းကမ်းထုတ်ထားရင်တောင် လိုက်နာဖို့ကျိုးစားကြတယ်။ အဲလိုလူနဲ့ တွေ့ရင် တို့တော့ မိတ်ဆွေတွေတိုးပြီဟေ့လို့ ကြုံးဝါးပေတော့။

 

ကျေးဇူးတင်စရာမလိုဘူးဆိုတဲ့လူလည်း သက်သက်ရှိတယ်၊ မယုံမရှိနဲ့။ ဘုန်းကြီးကျောင်းဆိုတာ ပြည်သူတွေရဲ့ ပိုက်ဆံနဲ့ လုပ်ထားတာ၊ ပြည်သူတွေမနေတော့ ဘယ်သူနေမလဲ။ လက်မခံရင် နောက်တစ်ခါ လှူစရာမလိုဘူး။ အစားအသောက်လာပံ့ပိုးတဲ့သူတွေကလည်း သူတို့လစာရတယ်၊ အဲဒါမှမလုပ်ရင် လစာဘယ်သွားယူမလဲ။ တစ်ခါတစ်လေ သူတို့ရှိလို့သာ သူများတွေက အလုပ်လုပ်လို့ရတာ ပြောတာမျိုး၊ သူ့ကို အားလုံးက ကျေးဇူးတင်ဖို့ တာဝန်ရှိတာပေါ့နော်။ (တမင်အပြစ်ပြောတယ်မထင်နဲ့။ အစားအသောက်လာဝေတဲ့အဖွဲ့ကို ကူညီပေးတဲ့ ဒေသခံအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က ပြောပြတာတစ်ခု မျှဝေပေးမယ်။ ပရဟိတလုပ်နေတဲ့ ညီမလေးတစ်ယောက်က ပြောပြတယ်။ တစ်နေ့ ဟိုဘက်ရွာကို ပစ္စည်းသွားသယ်တော့ လမ်းမှာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့က သူ့ကို ဒလံ ဆိုပြီးသတင်းရလို့ လာဖမ်းကြတယ်။ သူ့ကိုစစ်ဆေးတော့ သက်သေမယ်မယ်ရရ မတွေ့လို့ အသတ်မခံရဘဲ ပြန်လွတ်လာတာတယ်။ နောက်မှဘယ်သူဘယ်ဝါတိုင်သလဲ ဆိုတာသိရတယ်တဲ့။ သူတို့အစားအသောက်သွားဝေတဲ့နေရာက ပစ္စည်းမလောက်လို့ တစ်ခါလည်းမရ၊ နှစ်ခါလည်းမရ ဖြစ်နေတော့ အငြိုးခံလိုက်ရတာလို့ ဆိုတယ်။ ) ဒါကတော့ ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့တော့ မဆိုင်ပါဘူး။ ကျေးဇူးတင်စရာမလိုဘူးလို့ ထင်တဲ့သူတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ တစ်ခုတော့ရှိတယ်၊ သူတို့မတည်းရရင်တော့ ကျောင်းခံက နာမည်ကြီးမှာ မပူနဲ့။ အဲကျောင်းက ဘာဖြစ်တယ် ညာဖြစ်တယ်ဆိုတာမျိုး။ လိုင်းပေါ်မှာလည်း တင်မှာ၊ နာမည်မဖော်ရုံတမယ်ဘဲ၊ အကောင့်အတုနဲ့တင်ပြီး ရှဲမှာ။ အဲဒီကြားထဲ ကျောင်းဘုန်းကြီးက ချဲသွားမထိုးမိစေနဲ့၊ ဟိုလူဒီလူနဲ့ ဘာဘာညာညာ မဖြစ်မိလေနဲ့။ လိုင်းပေါ်မှာ မင်းသားဖြစ်သွာမယ်မှတ်။ အဲဒီလို လူတွေဆိုရင် လူတွေအလေးအမြတ်ထားတဲ့နေရာတို့၊ စေတီတို့ သိမ်ကျောင်းတို့ဆိုလည်း မရှောင်ဘူး၊ ‌သူ့ဘောင်းဘီတို လှန်းချင်လည်း လှန်းတယ်။ သောက်ရေခွက်လည်း သောက်ပြီး ထားချင်တဲ့နေရာထားတယ်။ အဲလိုမျိုး အသေးအဖွဲကိစ္စတွေမလို့ မပြောကောင်းလို့သာ မပြောဖြစ်တာ။ အတူတူနေရတာ အောင့်သက်သက်ကြီးရယ်။ သူသွားချင်တဲ့အချိန်ထသွားတာ၊ ဘယ်သူကိုမှ အကြောင်းမကြားဘူး။ ကျောင်းက ပစ္စည်းအတိုအထွာတွေ ခပ်တည်တည်နဲ့ ယူမသွားရင် ကျောင်းက ကံကောင်းတယ်လို့ ပြောရမယ်။

 

စာကရှည်သွားပြီ နှစ်ဘက်လုံး သူ့ဘက်ကိုယ့်ဘက် အပြန်အလှန် နားလည်မှုရှိရင်တော့ ဒီလိုကိစ္စတွေက ပြဿနာကြီးကြီးမားမားဖြစ်မလာပါဘူး။ အပြန်အလှန် အငြိုးအတေးနဲ့ ရန်ဖြစ်နေရတာက ဒီလိုအသေးအမွှားကိစ္စက ဖြစ်လာတာပါ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းက လူမှုရေးပြဿနာတွေကလည်း လိုအပ်တာထက် ချဲ့ကားနေတာတွေ လိုင်းပေါ်မှာ တွေ့ရတယ်။ ဒီစာကိုဖတ်ပြီး အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပါတယ်။ ခေတ်ကောင်းမှ မျက်နှာပန်းလှလှလေးတွေနဲ့ ပြန်တွေ့ကြတာပေါ့။

 

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ)

08.08.2024 8:00PM

အခြေခံလူတန်းစားကြားက ဓမ္မစကူးလ် အတွေ့အကြုံများ

 ဒီဆောင်းပါးသည် ၂၀၂၄-ခုနှစ်ထုတ်၊ ‌ဆယ်ကြိမ်မြောက် လင်္ကာတမာန် မဂ္ဂဇင်းအတွက်ရေးတဲ့ဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး မဂ္ဂဇင်းအတွက် အရွေးခံရသည့်ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ (လင်္ကာတမာန်၊ စာမျက်နှာ- ၇၅)။ 

အခြေခံလူတန်းစားကြားက ဓမ္မစကူးလ် အတွေ့အကြုံများ

နန္ဒိယ ဘိက္ခု (ဖယ်ခုံ)

မြန်မာကနေ သီရိလင်္ကာကိုရောက်ရင် ဘာကိုအရင်ပြေးမြင်လည်းဆိုတော့ ဓမ္မစကူးလ်ပါဘဲ။ သီရိလင်္ကာ ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းအကြောင်းကို လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်နှစ်ဆယ်ကျော်လောက်ကတည်းက ပြောနေ ကြ၊ စာတွေဖြန့်ဝေကြ၊ လုပ်ကြတော့ သီရိလင်္ကာ ဓမ္မစကူးလ်အကြောင်းကို “ဓမ္မစကူးလ်ဆိုတာဘာလဲ” လို့ မသိခင်ကတည်းက ကြားဖူးခဲ့တယ်ဆိုပါတော့။ အခုရေးနေတဲ့စာက တဆင့်ကြား ဓမ္မစကူးလ် မဟုတ်တော့ဘဲ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ခဲ့ရတဲ့ သီရိလင်္ကာ ဓမ္မစကူးလ် အကြောင်းကို ရေးသားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တနင်္ဂနွေနေ့ရောက်တိုင်း နံနက် ၈ နာရီမှ ၁၂ နာရီအထိ ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းလာတတ်တဲ့ကလေးတွေ ကြားမှာဘဲ နေနေရတယ်။ လိပ်စာ အပြည့်အစုံကို ပြောရရင် Ñāṇānanda Dhamma School, Sri Jayatilakaramaya Temple, Swarna Chaitya road, Grandpass, Colombo 14.

ဓမ္မစကူးလ်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ စင်ဟလာဘာသာစကား မီဒီယမ် နှစ်မျိုးလုံးရှိတယ်။ အကြမ်းဖျင်း ပြောရရင် အများစုက စင်ဟလာမီဒီယမ်နဲ့လာတက်တဲ့ ကလေးတွေက အစိုးရကျောင်းကနေလာတဲ့ ကျောင်းသားတွေဖြစ်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်ယူတဲ့ ကျောင်းသားတွေကတော့ အင်တာနေရှင်နယ် ကျောင်းကနေလာတဲ့ ကလေးတွေဖြစ်ပါတယ်။ စာရေးသူ ဆရာဝင်လုပ်ရမှာဆိုတော့ စင်ဟလာ ဘာသာစကားမတတ် ပြီးတော့ နိုင်ငံခြားသားလည်း ဖြစ်တဲ့အတွက် အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်အတန်းတွေ ဝင်ရမယ်လို့ မဝင်ခင်ခန့်မှန်းခဲ့တယ်။ အထဲရောက်သွားတော့ အခြေအနေအရ စင်ဟလာမီဒီယမ် အတန်းတွေမှာလည်း အချိန်ပိုင်း တစ်ချိန်ဝင်ရတယ်။ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်အတန်းက ကလေးတွေက အင်တာနေရှင်နယ်ကျောင်းကလာတာဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့တွေက ကလေးဘဝ (ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်း ရောက်မလာခင်) ကတည်းက အင်္ဂလိပ်စကားပြောနေတဲ့သူတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် အင်္ဂလိပ်စကား ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ပြောတတ်တယ်။ သူတို့ဆီကို အင်္ဂလိပ်စာတောင် ပြန်သင်ယူလို့ရတယ်။ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ် အတန်းက ပြဌာန်းစာအုပ်တွေလည်း အဆင်သင့်ရှိနေတာဆိုတော့ အဲဒီစာတွေကို အတူတူဖတ်ပြီး ဆွေး‌နွေးလိုက်ရုံဘဲ။ လုပ်ရမယ့်လေ့ကျင့်ခန်းတွေကအစ စာအုပ်ထဲပါနေတာမို့ အထူးတလည်းခက်ခဲနေတာမျိုး မရှိပါဘူး။

သူတို့ကို ဘာလို့အခြေခံလူတန်းစားလို့ပြောရသလဲဆိုတော့ မိသားစုအကြောင်းပြောကြ မိတ်ဆက်တဲ့ အချိန် ရောက်လာရင် ပိုပြီး သိသာတယ်။ အဖေက သုံးဘီးမောင်းတယ် (Taxi Driver) ၊ အမေက အိမ်မှာ (Housewife)။ တစ်ချို့ကျတော့ အဖေက ဒူဘိုင်းမှာ အလုပ်သွားလုပ်တယ်။ အမေက အိမ်မှာ ဆိုတာမျိုးတွေများတယ်။ မိဘတွေက ကလေးတွေကို သာမာန်ကျောင်းတွေဘဲ ထားနိုင်ကြတယ်။ ပညာရေးအတွက် ထူးပြီးလုပ်ပေးနိုင်တာမျိုးတွေ မရှိကြဘူး။ နောက်ဆုံး က‌လေးတွေကို ပညာတတ် ဖြစ်စေချင်တော့ ကျူရှင်ဘဲ တက်ခိုင်းတာမျိုးဘဲရှိတယ်။ ကလေးတွေက ကျောင်းတက်၊ ကျောင်းက ပြန်လာရင် ကျူရှင်ထပ်တက်။ အတန်းအောင်ဖို့ဘဲ လုပ်နေကြရတယ်။ စာရေးသူလည်း မြန်မာနိုင်ငံလို ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံမှာ လူဖြစ်လာခဲ့တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့အခြေအနေကို နားလည်တယ်။ ပြီးတော့ နယ်ကအခြေခံလူတန်းစားမိသားစုကလာတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့ဘယ်လိုရုန်းကန် နေရတယ်ဆိုတာ ကိုလည်း သဘောပေါက်တယ်။ ရပ်ကွက်ထဲမှာ တစ်နေ့လုပ် တစ်နေ့စား မိသားစုများ နေတဲ့နေရာလို့ တောင်ပြောလို့ရတယ်။ သာရေးနာရေးရှိလို့ ဆွမ်းကပ် ပရိတ်ရွတ်တွေရှိရင် သူတို့ရဲ့အခြေအနေက ပိုထင်ရှားတယ်။ ရှိတာလေးနဲ့ အဆင်ပြေအောင် နေကြရတယ်။ စားဝတ်နေရေးအတွက် တစ်နေ့လုံး ရုန်းကန်နေရတယ်။ ဘာသာရေး လူမှုရေး၊ ဘာအရေး ညာအရေးတွေပေါ်လာရင် မြို့ပေါ်မှာ ဖြစ်တဲ့ အတွက် ပိုက်ဆံကအရေးကြီးတာကိုး။ တစ်နေ့လုံး အလုပ်လုပ်နေရတော့ ကလေးတွေအတွက် ပညာရေးကို အချိန်ဘယ်ပေးနိုင်မလဲ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့မှာ နိုင်တာလေးတွေရှိတယ်။ နိုင်သလောက်တော့ သူတို့လည်း လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ အိမ်ရှင်မရဲ့အခန်းကဏ္ဍကလည်း အရမ်းတာဝန်ကြီးတယ်။ ကလေးတွေကျောင်းပို့ ကျောင်းကြိုတိုင်း အမေတွေက အမြဲပါလာတယ်။ အဲလိုခက်ခဲနေတဲ့ဘဝထဲမှာ တောင် တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း ကျောင်းမပျက်အောင် ကလေးတွေကို ကျောင်းအထိ အမေတွေက နေ့တိုင်း လာပို့ကြတယ်။ အဲဒီအခြေခံလူတန်းစားတွေနေတဲ့ရပ်ကွက်ထဲမှာ ဓမ္မစကူးလ် သုံးနှစ်တိတိ သင်ပေးခဲ့ရတယ်။

ကလေးတွေအကြောင်းထပ်ပြောရရင် ကလေးတွေကို ကြီးရင် ဘာဖြစ်ချင်လည်း မေးရင် အများဆုံး ဖြေကြတာက ယောင်္ကျားလေးတွေက ဆရာဝန်နဲ့ အင်ဂျင်နီယာ တစ်ခုခု‌ဖြစ်ချင်ကြပြီး မိန်းကလေး တွေက ဆရာမ သို့မဟုတ် သူနာပြုဘဲ ဖြစ်ချင်နေကြတာများတယ်။ အဲဒါက တောင်ပိုင်းအာရှနိုင်ငံတိုင်း လိုလို ဖြစ်နေတဲ့ ရောဂါတစ်ခုလို့တောင် ပြောရမလား မသိဘူး။ အားကစားတစ်မျိုးမျိုးနဲ့ အသက်မွေး လို့ ရတယ်လို့ သူတို့ကလေးတွေမမြင်ဖူးလောက်ဘူး။ အနုပညာလုပ်ငန်းတစ်ခုခုနဲ့ အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်း တစ်ခုအနေနဲ့ ရပ်တည်ဖို့က ဖြစ်လာနိုင်ဆိုတာကိုလည်း မယုံရဲလောက်ဘူး။ အဲဒါထက် နည်းနည်းထူးထူးပြီးဖြေတဲ့ ကလေးတွေက  စစ်သားလုပ်မယ်၊ လေယာဉ်ပိုင်းလော့ လုပ်မယ်လို့ စိတ်ကူးယဉ်ဆန်ဆန် ကြိုးစားပြီး ပြောကြတာမျိုးတော့ရှိတာပေါ့။ ကိုယ်နဲ့နီးစပ်ရာ လက်လှမ်းမီရာ မှာဘဲ စိတ်ကူးယဉ်ကြရတာပါဘဲ။ အတန်းထဲမှာ ကလေးတွေကို ကြိုက်တဲ့သီချင်း ရုပ်ရှင်တွေ မေးကြည့်ဖူးတယ်။ စင်ဟလာမီဒီယမ်က ကလေးတွေက စင်ဟလာ သီချင်းတွေနားထောင်ပြီး ဘောလီးဝုတ်က ရုပ်ရှင်တွေကို ကြိုက်ကြတယ်။ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်ကကလေးတွေက ကိုးရီးယား (PTS or Black pink) နဲ့အင်္ဂလိပ်သီချင်းတွေ နားထောင်ပြီး ဟောလီးဝုတ်ရုပ်ရှင်တွေကို ကြိုက်ကြတယ်။ Marvel နဲ့ DC superhero သို့မဟုတ် Disney ဇာတ်ကောင်တွေကို အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်းကလေးတွေက ရင်းနှီးကြပြီး စင်ဟလာမီဒီယမ်က က‌လေးတွေက မသိကြဘူး။ ကလေးတွေက အကြမ်းဖျင်း နှစ်မျိုး ရှိနေတယ်လို့ မြင်မိတယ်။

ကလေးတွေက ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းကိုတော့ သံယောဇဉ်ရှိကြတယ်။ ဓမ္မစကူးလ်နှစ်ပတ်လည်ပွဲတို့၊ ဆုပေးပွဲတို့ရှိရင် အခြေခံလူတန်းစားရပ်ကွက်က ကလေးတွေက လူရှေ့သူ‌ရှေ့ စကားထွက်ပြောခွင့်တွေ ရှိလာတယ်။ ရိုးရာဗုံတွေဆိုင်းတွေလည်း ပွဲလာတဲ့သူကို တီးပြခွင့်ရကြတယ်။ ဆိုတာ ကတာတွေ ပါလာရင်လည်း သူတို့တွေပါဝင်ခွင့် ရကြတယ်။ သူတို့အတွက် တီးပေးတဲ့ လက်ခုပ်သံတွေကြားရရင် သိပ်ပျော်ကြတာ။ ကောင်းတာတစ်ခုက အင်္ဂလိပ်နဲ့စင်ဟလာ မီဒီယမ်ဘဲ ကွဲကြပြီး သူတို့ နေပုံထိုင်ပုံ ဝတ်စားဆင်ယင်တာတွေက အတူဘဲဖြစ်ကြပြီး ခွဲခြားနေထိုင်တာမျိုး မတွေ့ရဘူး။ ဓမ္မစကူးလ်က သင်္ခန်းစာတွေကလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာတစ်ဦးအတွက် သိသင့်သိထိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာ အခြေခံတွေ အကုန်ပါတယ်။ ကလေးတွေအတွက် အတန်းလိုက်ပြဌာန်းထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ၊ ဇာတ်လမ်းတွေက အကုန်ကောင်းတယ်။ ကိုးတန်း ဆယ်တန်း‌တွေမှာဆိုရင် အဘိဓမ္မာပါ ပြဌာန်းစာထဲ ပါလာတယ်။ ဓမ္မစကူးလ်အတန်းတွေရဲ့ ပြဌာန်းစာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ငြင်းခုံစရာ ဘာမှမရှိဘူး။

စာသင်ခန်းထဲက အကြောင်းလေး ဆက်ပြောရရင် စာသင်တာ နံနက်ပိုင်းတစ်ပိုင်းဘဲဆိုပေမယ့် စာသင် ချိန်က နှစ်ချိန်ခွဲထားတယ်။ ၈ နာရီကနေ ၉ နာရီခွဲကတစ်ချိန်၊ ၁၀ နာရီကနေ ၁၁ နာရီခွဲက တစ်ချိန်။ စာရေးသူက ပထမတစ်ချိန်မှာ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်အတန်းမှာဝင်ရင် ဒုတိယအချိန်မှာ စင်ဟလာမီဒီယမ် အတန်းကို ဝင်ရတယ်။ ပထမတစ်ချိန် စင်ဟလာမီဒီယမ်အတန်းဝင်ထားရင် ဒုတိယအချိန် အင်္ဂလိပ် မီဒီယမ်အတန်းကို ဝင်ရတယ်။ စင်ဟလာမီဒီယမ်မှာ ဘာဝင်သင်ပေးသလဲ ဆိုတော့ အင်္ဂလိပ်စာ ဝင်သင်ပေးတာ။ English Through Buddhism ပုံစံမျိုးတွေပေါ့။

ဘာလို့ဒီလိုလုပ်ကြသလဲဆိုတော့ သူတို့မှာ ရည်ရွယ်ချက်လေးတွေလည်းရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာသုံးဘာသာ စကား ဖြစ်တဲ့အတွက် အင်္ဂလိပ်စာကောင်းကောင်းတတ်ရင် လမ်းတွေအများကြီးပွင့်သွားမယ်ဆိုတာလဲ သူတို့သိတယ်။ သူတို့ရဲ့ကလေးတွေကိုလည်း အင်္ဂလိပ်စကားပြောတတ်စေချင်တယ်။ အင်္ဂလိပ်စကား နိုင်နှင်းပြီဆိုရင် အင်္ဂလိပ် မီဒီယမ်ပြောင်းချင်တယ်ဆိုလည်း ပြောင်းလို့ရတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံက သာမန် မိသားစု အခြေခံလူတန်းစားအသိုင်းအဝိုင်းက ကလေးတစ်ယောက် အင်္ဂလိပ်စကား ကောင်းကောင်း ပြောနိုင်ဖို့က ခက်ပါတယ်။ တကယ်ကောင်းတဲ့အတန်းတွေက စျေးကြီးတာလည်း ပါတာပေါ့။ ပြောနိုင် ဆိုနိုင်တဲ့သူရှိလာရင် သူတို့ဝမ်းသာကြတယ်။ အဲလိုဘဲ ပညာရေးထူးချွန်မယ့်ကလေး တစ်ယောက် ယောက်များ ပေါ်လာလေမလား သူတို့မျှော်လင့်ကြတယ်။ ဒီလိုနဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားပြောတတ်ရင် အဆင့်မြင့်ပညာရေးအတွက် အထောက်အကူ ပြုလေမလားဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေရှိကြတယ်။ သူတို့ ကလေးတွေကိုတော့ လူရည်ချွန်ဖြစ်စေချင်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေရှိကြတယ်။ အင်တာနေရှင်နယ် ကျောင်းထားဖို့ကလည်း ပိုက်ဆံအဆင်မပြေ၊ အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်း တက်ဖို့ကလည်း မတတ်နိုင်၊ အစိုးရကျောင်းကသင်ပေးတဲ့ အင်္ဂလိပ်စာလေး သင်ယူပြီး လေ့ကျင့်ရတာ ဆိုတော့ ဟုတ်ဟုတ်မဟုတ် ဟုတ် နိုင်ငံခြားသားဖြစ်တဲ့ ဘုန်းကြီးနဲ့ဆိုရင်တော့ ပြောချင်လည်းပြော မပြောချင်လည်းပြောရမယ် ဆိုတော့ နိုင်ငံခြားဘုန်းကြီးတစ်ပါးပါးက အတန်းထဲရောက်လာရင် ကလေးတွေက အင်္ဂလိပ်စကား လေ့ကျင့်ပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်။ နိုင်ငံခြားသားတွေနဲ့ စကားပြောတဲ့ အတွေ့အကြုံလည်း ရမယ် စတဲ့ စီမံချက်ကလေးတွေလည်း ရှိတယ်။ ဆိုတော့ဖြင့် ဒီကိုယ်တော်က လမ်းသင့်လို့ စင်ဟလာ မီဒီယမ် အတန်းတွေမှာလည်း အချိန်တစ်နာခွဲစာ တစ်ချိန်စာဝင်သင်လိုက်ရတယ်။

စင်ဟလာမီဒီယမ်ကလေးတွေကို English Through Buddhism အင်္ဂလိပ်စာသင်ပေးတာက ၁ တန်း ကနေ ၆ တန်းအထိ။ အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်ကလေးတွေကို ဓမ္မစကူးလ် သင်ပေးရတာက ၆ တန်းကနေ ၁၀ အတန်းအထိ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၉ တုန်းကတော့ တစ်နှစ်ကို စာမေးပွဲနှစ်ခါဖြေရတယ်။ စီမီစတာနှစ်ခု။  First semester နဲ့ Second and semester ။ ပထမ  စီမီစတာက April လမှာ။ ဒုတိယ စီမီစတာက  November လထဲမှာ။ ၂၀၂၀ နဲ့ ၂၀၂၁ မှာတော့ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရစ်ကြောင့် တစ်နှစ်မှာ တစ်ခါဘဲဖြေရတာ။ အဲဒီတစ်ခါက March လမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာလကနေ နောက်ဆုတ်လိုက် နောက်ဆုတ်လိုက်နဲ့ မာချ်လ အထိ ရောက်သွားတာ။

ကလေးနှစ်မျိုးအကြောင်းဆက်ပြောချင်သေးတယ်။ အင်တာနေရှင်နယ်ကျောင်းက ကလေးတွေနဲ့ အစိုးရကျောင်းကကလေးတွေ။ (International School Kids and Public School Kids)။ အခြေခံလူတန်းစာရပ်ကွက်က‌ပေါက်ဖွားတဲ့ကလေးတွေဖြစ်နေကြပေမယ့် တက်တဲ့ကျောင်းချင်း ကွာတော့ အနေအထိုင်တွေက ကွာကြတယ်။ ဒီမှာတမင်ခွဲခြားဆက်ဆံတာမျိုး လုပ်တာမဟုတ်ပေမယ့် ကွဲပြားနေတဲ့ကလေးအနေအထားတွေ တွေ့ရတယ်။ ဒါကလည်း ဆရာတွေအနေနဲ့ သိထားရမယ့် ကလေးတွေရဲ့ နောက်ခံ အခြေအနေတွေထဲမှာ ပါတယ်မလား။ အင်တာနေရှင်နယ်ကျောင်းကလာတဲ့ က‌လေးတွေက စကားပြောပုံ၊ လူဆက်ဆံပုံ၊ နေပုံထိုင်ပုံကအစ သပ်သပ်ရပ်ရပ် ရှိကြပြီး စာသင်ခန်း ထဲမှာ စကားကိုလည်း မလိုအပ်ဘဲ အလေအလွင့်ပြောနေတာမျိုးမတွေ့ရဘူး။ အဲဒီကလေးတွေနဲ့ဆိုရင် ဘယ်လိုနေ ဘယ်လိုထိုင်ရမယ်ဆိုတာမျိုး ပြောစရာမလိုဘဲ စာဘဲဖတ်ပြီး ဆွေးနွေးဖြစ်တာများတယ်။ ကိုယ်မသိတာရှိလို့ ပြန်မေးရင်လည်း ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ပြန်ဖြေကြတယ်။ ယဉ်ကျေးလိမ္မာတယ် ဆိုတာ ဘယ်လိုလဲသိချင်ရင် သူတို့ဆီ ပြန်သင်ယူနေရမျိုး။

အစိုးရကျောင်းကကလေးတွေကြတော့ တစ်ခုခုဆို ပြေးမယ်၊ လွှားမယ် ဆိုတာမျိုးတွေများတယ်။ စာသင်ခန်းထဲမှာ လိုအပ်ရင် ပြန်ငေါက်မယ့်ဆရာတွေကို အရန်သင့် စီစဉ်ထားရမယ့် အနေအထားမျိုး။ (ရီစရာပြောတာပါ)။ စာဆိုခိုင်းရင်လည်း အော်ပြီးဆိုတာမျိုး၊ စာဖတ်ခိုင်းရင်လည်း အသံမထွက်ရင် အာရုံစိုက်လို့မရတဲ့ပုံစံမျိုး။ ရပ်ကွက်ထဲမှာလည်း ပြောမနာ ဆိုမနာ အော်ကြ ငေါက်ကြတဲ့ ပတ်ဝန်း ကျင်က လာတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပြောပုံဆိုပုံတွေက မနုညံ့ဘူး။ ဒါပေမယ့် သူတို့တွေက လူရိုင်းတွေ မဟုတ်ဘူး။ အလိုက်မသိတာမျိုး ရှိကောင်းရှိမယ်၊ ဒါပေမယ့် လူမိုက်တွေမဟုတ်ဘူး။ ပြောပြရင် ရတယ်။ ဆူလိုက် ငေါက်လိုက်ရင်လည်း စိတ်မဆိုးဘူး။ ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းမဟုတ်လား။ သူတို့ကို လိမ္မာအောင် ယဉ်ကျေးအောင် သင်ပေးမယ့်နေရာလို့ သူတို့ ယုံကြည်ထားကြတယ်လေ။ မပူနဲ့ နောက်တစ်ပတ်သူတို့ ကျောင်းထပ်ရောက်လာဦးမယ်။ အဲဒါက ကိုလံဘိုမြို့ပေါ်က အခြေခံလူတန်းစား တွေနေတဲ့ ရပ်ကွက်က ကလေးတွေပါ။ အဲဒီကလေးတွေကို ဉာဏာနန္ဒဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းမှာ ၂၀၁၉, ၂၀၂၀, ၂၀၂၁ သုံးနှစ် အတူတူ ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတာကိုတော့ အခုထိ တွေးမိတိုင်း ဝမ်းသာနေရဆဲ ပါဘဲ။ အခုနေတဲ့ Ganemulla မှာကျတော့ Grandpass လိုမဟုတ်ဘူး။ ဓမ္မစကူးလ်ကို တနင်္ဂနွေနေ့မှာ သင်တာဘဲ၊ ဒါပေမယ့် ဆရာ မလောက်လို့ အတန်းခွဲသင်ရတယ်။ စင်ဟလာမီဒီယမ်တွေက မနက်ပိုင်း မှာ သင်ကြပြီး အင်္ဂလိပ်မီဒီယမ်ကိုတော့ ညနေပိုင်းမှာ သင်ကြတယ်။ နယ်က တောမြို့လေး တစ်မြို့ ဆိုပါတော့။ ဒီမှာလည်း အခြေခံလူတန်းစားတွေကြားထဲက ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းလေးပါဘဲ။ ဒီအကြောင်းကို နောက်တစ်ခါကြုံလျှင် ပြောပြချင်ပါသည်။ (အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်)။

နန္ဒိယ ဘိက္ခု (၁၄. ၃. ၂၀၂၄)

 

ဒီဆောင်းပါးကို ကိုယ်တိုင်ရေးပြီး မည့်သည့်ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းကိုမှ မပို့ရသေးပါ။ အသစ်ဆက်ဆက် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ) (nandiya.ncc@gmail.com) Ph- 0787260091. Sri Jayasumanaramaya rajamahavihara temple, Bulugahagoda, Ganemulla, western province, Sri Lanka.

 

အမုန်းတရားထပ်မပွားချင်ရင်

 # 

ဒီအချိန်ပြောရင် လူမုန်းပိုများမလား မသိဘူး၊ ဒါပေမယ့်နားလည်ပေးရမည့်သူတွေရှိသလို ကိုယ်ကိုယ်တိုင်နားလည်အောင် ထပ်ကြိုးစားရမည့်အရာတွေလည်း ရှိတယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိလို့ပါ။ ကိုယ်မြင်သလို မြင်စေချင်၊ ကိုယ့်ကို သဘောတူစေချင်၊ ကိုယ့်ဆန္ဒအတိုင်း ဖြစ်စေချင်တာကတော့ သာမာန်လူသားပုထုဇဉ်တိုင်းမှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ဆန္ဒတစ်ခုပါ။ တစ်ခါတစ်လေ ကိုယ်ထင်သလို မဟုတ်တာတွေလည်း ရှိတယ်ဆိုတာ သတိပြုစေချင်ပါတယ်။ 

မနှစ်က ရသေ့တောင်မှာ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်လို့ ရွာနှစ်ရွာသုံးရွာမီးလောင်သွားပါတယ်။ ဘယ်သူရှို့သလဲ မေးရင် ရခိုင်ပြည်သူတွေက တပ်မတော်ရှို့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သတင်းတွေတော်တော်များများကတော့ အေအေတွေမီးရှို့တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ သီရိလင်္ကာက သူငယ်ချင်းဦးဇင်းတစ်ပါးထောင်ထားတဲ့ စာကြည့်တိုက်လည်း မီးထဲပါသွားပါတယ်။ သီရိလင်္ကာကနေ တကူးတကသယ်ခဲ့ရတဲ့စာအုပ်တွေရော၊ ရန်ကုန်မှာ မရှိမဲ့ရှိမဲ့ပိုက်ဆံနဲ့ ဝယ်စုထားတဲ့စာအုပ်တွေရော မီးထဲရောက်သွားပြီ။ သူများကိုအကူအညီတောင်းရလောက်အောင်လည်း သူ့တစ်ဦးထဲကွက်ဖြစ်နေတာမျိုးမဟုတ်၊ တစ်ရွာလုံးမီးလောင်လို့ ရွားသားတွေတောင်နေစရာတောင်မရှိတာ၊ စာကြည်တိုက်အတွက် ဝမ်းနည်းရုံကလွဲလို့ ဘာမှမတတ်နိုင်။ မီးရှို့တဲ့သူကို ကိုယ်တိုင်မြင်ရတဲ့ရွားသားတွေ ကိုယ်တိုင် ဘယ်လောက်ထဲ ကြေကွဲရမလဲ။ 

ကရင်မှာ တပ်မြေဆိုပြီး တပ်မတော်ကဝင်သိမ်းတော့ အဲဒီမြေထဲရှိတဲ့အိမ်တွေကို စစ်တပ်တွေက ဖြိုလိုက်တယ်၊ မီးရှို့လို့ရတာတွေမီးရှို့လိုက်တယ်။ မတရားမှန်းသိပေမယ့် တပ်မတော်ကို တရားပြန်ဆွဲရလောက်အောင် အဖျက်ဆီးခံလိုက်ရတဲ့ အိမ်ပိုင်ရှင် ရွာသားတွေက ဘယ်လောက်စွမ်းနိုင်မှာ မို့လို့လဲ။ ပြိုသွားတဲ့အိမ်ကို လက်ပိုက်ကြည့်ပြီး အသိတွေကို ပြောပြရုံကလွဲလို့ ဘာမှမတတ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီထဲက သီရိလင်္ကာမှာ ရောက်နေတဲ့ သူငယ်ချင်းဦးဇင်းတစ်ပါးရဲ့ အမျိုးအိမ်တွေလည်းပါတယ်။ သူပြောပြတယ်၊ အဲဒီအိမ်တစ်လုံးကို ဆောက်တာ သုံးနှစ်ကျော်ကြာတယ်တဲ့၊ ထိုင်းသွားပြီးအလုပ်လုပ်ရတာ၊ ထိုင်းကနေပိုက်ဆံတွေ ကုတ်ကတ်စုပြီး ရွာကိုလှမ်းပို့၊ ရွာကအမျိုးတွေ ကူညီပေးလို့အဲဒီတိုက်ကြီး ပြီးသွားတာတဲ့။ အိမ်လည်းပြီးပြီ၊ ပိုက်ဆံလည်းနည်းနည်းပါးပါးစုမိပြီမို့ ရွာပြန်လာတော့မယ်လုပ်မှဘဲ အိမ်ကပြိုသွားပြီတဲ့။ 

ရွာသားတွေကတော့ တပ်မတော်ကို မုန်းရုံတင်မကဘူး၊ ရွံ့လွန်းလို့ အနားကိုမကပ်ချင်တာ။ မြို့ကြီးပြကြီးမှာရော၊ နိုင်ငံခြားမှာရော သတင်းတွေတင်လာတာက လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက သူတို့ပြည်သူအိမ်ကိုမီးပြည်ရှို့တယ်တဲ့။ တို့ခေတ်ပညာတတ် ငနဲအဖွဲ့တွေတောင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေက ဘယ်အဖွဲ့မှမကောင်းဘူး၊ ပြည်သူကိုဒုက္ခပေးတဲ့သူလို့တောင် ပြောကြသေးတယ်လေ။ အဲလိုပြောတဲ့အထဲမှာ ဒေသခံရခိုင်တွေ၊ ကရင်တွေပါသလား။ သူတို့က သူတို့လက်နက်ကိုင်တွေက ပြည်သူတွေနိုပ်စက်တယ်လို့ မပြောဘဲ၊ အဝေးကနေပြီး‌ အဲ‌ဒီဒေသကို မရောက်ဖူးတဲ့သူတွေက ဘာလို့ လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားတပ်က ပြည်သူကို ဒုက္ခပေးတယ်လို့ ပြောရတာလဲ။ ပညာတတ်မို့ ပိုသိတယ်လို့ ဆိုချင်တာလား။ 

နောက်တစ်ခုက အဲဒီလက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက ရန်ကုန် မန္တလေးမှာ စစ်လာတိုက်နေတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့နေရာသူနေနေတာ။ အဲဒီဒေသမှာနေတဲ့ ပြည်သူတွေက လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက သူတို့ကိုနိုပ်စက်ကြတယ်၊ တပ်မတော်လာတိုက်ပေးပါလို့ စစ်ကူတောင်းနေတာလဲ မဟုတ်ဘူး။ တပ်မတော်က သူပုန်ဆိုပြီးသွားတိုက်တာပဲ။ အနုပညာရှင်တစ်ချို့တေွတောင် ရှေ့တန်းထွက်စစ်သားတွေ ဘေးကင်းပါစေ၊ အောင်မြင်ပါစေ စတဲ့ဆုတွေတောင်းပေးသေးတာ။ သူတို့ရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ တင်ပြီး နိုင်ငံချစ်အနုပညာရှင်တွေဆိုတာ ကြွားချင်သေးတာ။ အဲဒီစာတွေကို ဟိုအဖျက်ဆီးခံရွာကလူတွေ ဖတ်မိရင် ဘယ်လောက်စိတ်တိုလိုက်မလဲ လို့တွေးမိသေးတယ်။ 

ဒါနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ပြောချင်တာက သူတို့မှာ အဲကဒဏ်ရာတွေမကျက်သေးတာ အများကြီးရှိတယ်။ မျက်ရည်တွေမခမ်းသေးတာလည်း အများကြီးရှိတယ်။ တပ်မတော်ကတစ်မျိုး နိုပ်စက်၊ သတင်းမီဒီယာတွေက တစ်မျိုးဖော်ပြ၊ ဟိုအဝေးကပညာတတ်ဆိုတဲ့သူတွေကလည်း တစ်မျိုးပြော။ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ခံနေရတယ်၊ သူတို့ချစ်တဲ့ သူတို့လက်နက်ကိုင်တွေကိုလည်း သူပုန်တွေ၊ အကြမ်းဖက်တွေဆိုပြီး အစွပ်ဆွဲခံရတယ်။ မလိုတော့ သူပုန်၊ လိုရင်သွေးချင်းပြန်ဖြစ်နေတာမျိုး စတဲ့ မလိုတစ်မျိုး လိုတစ်မျိုးဆက်ဆံခံရနေသလို ခံစားနေရတာတွေရှိတယ်။ ဒါလေးကို ဒီအချိန်မှာ ထည့်တွက်ဖို့တော့ လိုလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ 

အခုလောလောဆယ်မှာ အရေးကြီးတဲ့အချိန်မို့ အားလုံးပါဝင်မှဖြစ်မှာမို့ အားလုံးပါဝင်ဖို့ နှိုးဆော်ကြပါတယ်။ အားလုံးလိုလိုပါဝင်နိုင်ပေမယ့် မပါဝင်နိုင်တဲ့သူတစ်ချို့တွေရှိပါတယ်။ စစ်တပ်မိသားစုကလည်း မဟုတ်၊ စစ်တပ်ကို အားပေးအားမြှောက်လုပ်နေတဲ့သူလည်း မဟုတ်တဲ့သူတွေ။ သူတို့ကို မပါဝင်လို့ ဝိုင်းဆဲကြတာမျိုး မလုပ်မိဖို့တော့ လိုလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ ပညာတတ်ဆိုသူတွေတစ်ချို့က စစ်တပ်ကိုကန့်ကွက်တဲ့အထဲမပါလို့၊ ဘေးမှာနေနေလို့ဆိုပြီး အသိတရားမရှိတဲ့သူလိုလို၊ နိုင်ငံသစ္စာဖောက်လိုလို၊ ရန်သူလိုပြောနေကြတာတွေရှိတယ်။ ကိုယ်ပြောတဲ့သူတွေထဲမှာ စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့် ဒဏ်ရာမကျက်သေးတဲ့ ပြည်သူတွေမပါစေနဲ့လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒဏ်ရာဟောင်းပေါ် ဒဏ်ရာအသစ်တွေ ထပ်မပေးစေချင်ဘူး။ ပြည်တွင်းစစ်ဘေးဒဏ်မခံစားဖူးတဲ့ မြို့ကြီးသားတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာပညာတတ်တွေကိုတော့ မဆိုလိုဘူး။ 

အခုလို တပ်မတော်ကို ရှုံချတယ်ဆိုတာ သူတို့လုပ်ခဲ့တာကြာလှပေါ့၊ သူတို့အသံကို နားမထောင်လို့ပါ၊ မြို့ကြီးသား ပညာတတ်တွေရဲ့ နိုင်ငံရေး ထင်မြင်ချက် သုံးသပ်ချက်တွေက လွှမ်းမိုးနေလို့ ငါတို့ မကြားလိုက်တာပါ။ Civil Disobedience Movement စည်းရုံးရေးမှာရော Social Punishment စည်းရုံးရေးမှာပါ ပြောကြဆိုကြ ရေးကြသားကြတဲ့အချိန်မှာ သူတို့အနာဟောင်းကိုထပ်မဆွမိဖို့ သို့မဟုတ် ရေနစ်သူကို ဝါးလုံးနဲ့ထပ်မထိုးမိဖို့ လိုလိမ့်မယ်။ တစ်ချို့အရေးအသားတွေက ကိုယ့်ထင်မြင်ချက်သက် သက်သာဖြစ်ပြီး ဆန္ဒပြတဲ့ဦးတည်ရာ လမ်းကြောင်းနဲ့ သိပ်မဆိုင်တဲ့အရာတွေ။ ဥပမာ- တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေက တပ်နဲ့ပေါင်းပြီး လုပ်စားနေကြတာ စတဲ့စကားမျိုး။ ကိုယ်ထင်တဲ့အတိုင်းမဟုတ်ရင် အလကားနေရင်း အမုန်းပိုပွားစေပါတယ်။ သေချာပြောလို့ရတာတစ်ခုက အဲဒီလိုစကားပြောတဲ့သူက အဲဒီဒေသကလူတွေ မဟုတ်တာသေချာတယ်။ 

ဆိုလိုရင်းကတော့ တက်ညီလက်ညီဆန္ဒပြတဲ့ ဒီလိုအရေးအခင်းကာလမှာ ကိုယ့်ထင်မြင်ချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ အချင်းချင်း အမုန်းထပ်မပွားစေဖို့ပါ။ ပြည်တွင်းစစ်ထပ်မဖြစ်အောင်လည်း ဂရုစိုက်ကြပါလို့ဆိုချင်ပါတယ်။ 

လိုရာဆန္ဒပြည့်ဝကြပါစေ။ အန္တရာယ်ကင်း ရန်စွယ်ရှင်းပြီး လွတ်လပ်တဲ့အခွင့်အရေး မျှတတဲ့ အခွင့်ရေးများ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။ 

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ) 

20.02.2021 06:26:00 PM

မြန်မာရဟန်းတော်ပုံရိပ်

 #

ဆက်စပ်နေတဲ့အကြောင်းအရာတွေက များစွာရှိတယ်။ ၂၀၁၂ ကတည်းကစတယ်လို့ ပြောလို့တောင်ရမယ်ထင်တယ်။ ပုံရိပ်ကတော့ မြင်တဲ့အတိုင်းဘဲ။ ၂၀၁၉ - ခုနှစ်က သီရိလင်္ကာမှာ အော်စတေးရီးယားက ဆရာတော် သုဇာတအာဂျင်ချမ် တရားလာဟောတော့ သွားနာယူဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာ ဟောတရားအပြီး အမေးအဖြေလုပ်တော့ တရားနာပရိသတ်တစ်ဦးရဲ့ အမေးအဖြေကိုဖြေတဲ့အထဲမှာ ဆရာတော်ရဲ့အတွေ့အကြုံတစ်ခုကို မျှဝေခဲ့တယ်။ အင်္ဂလန်ရောက်တုန်းက အင်္ဂလန်ကခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့တွေ့တော့ မေးတယ်တဲ့။ သင်္ကန်းဝတ်တာကိုကြည့်ပြီး ဘာလို့ အဲဒီလိုဝတ်တာလဲလို့ မေးတယ်တဲ့။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းမို့ လို့ဖြေလိုက်တယ်တဲ့။ ချက်ချင်းဘဲ ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းက သူသတ်သမားဘဲ လို့ပြောလိုက်တယ်တဲ့။ အဲဒါက မြန်မာမှာဖြစ်သွားတဲ့ ရခိုင်အရေးခင်း၊ မိတ္ထိလာအရေးခင်းတွေရဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ကမ္ဘာ့သတင်းစာမျက်နှာပေါ်ရောက်သွားတဲ့ မြန်မာရဟန်းတော်တွေရဲ့ ပုံရိပ်တွေပေါ့။ အဲဒါနဲ့ ဆရာတော်ကလည်း သူ့သူငယ်ချင်းဟောင်းကြီးကို ဗုဒ္ဓရဟန်းတော်အကြောင်း တော်တော်ရှင်းပြလိုက်ရတယ်တဲ့။ ဒီနိဒါန်းလေးဖတ်ပြီးရင် ဘာဆိုလိုချင်တာလဲ ဆိုတာ သိလောက်ပြီထင်ပါတယ်နော်။ 

ဒီမနက်ကရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်ရပ်၊ ကားလမ်းထဲရပ်ထားတဲ့ လူတွေရဲ့ကားမှန်ကို ရိုက်ခွဲတဲ့မြန်မာရဟန်း တော်တွေရဲ့ပုံရိပ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးမှာ ရှိနေတဲ့ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတွေ ဒီလိုလုပ်ရပ်တွေလုပ်ကြမယ် ထင်သလား။ ဘယ်နိုင်ငံဘဲရောက်ရောက်ဗုဒ္ဓဘာသာကို အစွန်းရောက်တဲ့ဘာသာလို့ ဘယ်သူမှမပြောကြဘူး။ အကြမ်းဖက်တဲ့ဘာသာဝင်တွေလို့လဲ မပြောကြပါဘူး။ အနောက်တိုင်းဖြစ်ဖြစ်၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဖြစ်ဖြစ်၊ အရှေ့တိုင်းမှာဘဲဖြစ်ဖြစ် ဗုဒ္ဓဘာသာက ‌မေတ္တာစိတ်၊ ကရုဏာစိတ်တွေ တိုးပွားလာအောင် ဟောပြပေး၊ ညွန်ပြပေးတယ်ဆိုတာ သိကြတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဌာနတစ်ခုအနေနဲ့ကို တက္ကသိုလ်မှာသင်ယူလေ့လာလို့ ရအောင် စီစဉ်ထားပေးတယ်။ မိတ္ထိလာအရေးခင်းမှာ သတင်းသမားတွေရဲ့ မှတ်တမ်းတစ်ချို့မှာ ထွက်ပြေးတဲ့လူတစ်ချို့ကိုလိုက်ရိုက်တဲ့ လူအုပ်ကြီးထဲမှာ ရဟန်းတွေပါလာတာကို တွေ့ရတယ်။ ဘုန်းကြီးအတုပြောပြော၊ အစစ်ဆိုဆို နိုင်ငံတကာမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံကအရေးအခင်းဖြစ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံကရဟန်းတော်တွေလို့ဘဲ မြင်မှာဘဲ။ ဘယ်လိုပြောပြော ပုံရိပ်ကတော့ လူလိုက်ရိုက်နေတဲ့အထဲက ပါတဲ့သူဘဲ။ အဲဒါကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတွေက အကြမ်းဖက်တတ်တဲ့သူတွေဖြစ်သွားပြီနော်။ အဲဒီပုံရိပ်ကို ဘယ်မှာတွေ့တယ်လို့ထင်လို့လဲ။ 

လူတိုင်းလိုလိုသိနေတဲ့ကိစ္စတစ်ခုဘဲဖြစ်မယ်ထင်တယ်၊ ရွှေဝါရောင်အရေးခင်းမပေါ်ခင် စစ်အာဏာရှင် လက်အောက်မှာ‌နေခဲ့ရစဉ်တုန်းက ကုလားမုန်းတီးရေးတရားနဲ့‌ဟော့နေတဲ့ ကိုယ်တော်တစ်ပါးရဲ့ ဟောပြောချက်ထဲမှာ ကုလားကိုသတ်ရင် ပါရာဇိကမကျဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လူသတ်မှ ပါရာဇိကကျတာ၊ ဒီကောင်တွေက လူတွေမှ မဟုတ်တာ လို့ ပြောသွားတယ်။ ပရိတ်သတ်တွေကလည်း လက်ခုပ်တွေတီးလို့။ ရယ်စရာလို့ပြောပြော၊ စတာဘဲဆိုဆို ရဟန်းတစ်ပါးအနေနဲ့ လူကိုလူလို မမြင်တတ်တဲ့ဟောပြောချက်တွေက ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတွေရဲ့ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်တာဘဲ။ ဒါကအရင်က ဖြစ်ခဲ့တာ၊ မကြာခင်နှစ်လေးတင် ဖြစ်သွားတဲ့ကိစ္စလေးတစ်ခုလည်းရှိပါသေးတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝိုင်းဆဲကြသေးတယ်လေ၊ ဒီဟောပြောချက်နဲ့ဆင်တူရိုးမားလေး။ နိုင်ငံတကာဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးတွေက စင်ပေါ်မှာဒီလိုစကားတွေ ပြောကြမယ်ထင်လား။ သေချာတာကတော့ နိုင်ငံတကာမှာဒီဟောပြောချက်တွေ‌ ရောက်သွားရင် နိုင်ငံတကာဗုဒ္ဓဘာသာအသိုင်းအဝိုင်းတွေက ကန့်ကွက်ကြမှာ သေချာတယ်။ ဒါပေမဲ့ တို့နိုင်ငံမှာတော့ လက်ခုပ်တီးပေးမယ့်သူက အများကြီးရှိသေးတယ်။ အဲဒါတောင် မပြောသင့်ဘူးလို့ ပြောရင် ဘေးကနေ ကာပြောပေးကြသေးတာ။ 

ဘာလို့ နိုင်ငံတကာ ဆိုတဲ့စကားလုံးကို ထည့်ပြောနေရတာလည်းဆိုရင် မြန်မာမှာဘဲ သာသနာအစစ်အမှန် ကျန်တော့တယ်၊ အခြားနိုင်ငံတွေမှာ သာသနာအစစ်အမှန်မရှိတော့ဘူး ဆိုတဲ့ စကားမျိုးကြားနေရလို့။ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ဘာလဲဆိုတာ ပြန်မြင်ဖို့လိုနေပြီထင်တယ်။ အနေအထိုင်တွေက သူတစ်ပါးကိုဂရုမစိုက်၊ အပြောအဆိုက သူတစ်ပါးကို မလေးစား၊ အမူအရာကလည်း အထက်စီး၊ (ရိုင်းတယ်လို့ပြောရင် လိုက်ခံမလားမသိဘူး)။ ဒီမနက်လို ကားမှန်ရိုက်ခွဲတဲ့ကိစ္စအပါအဝင် မေတ္တာ၊ ကရုဏာ ခေါင်းပါးနေတဲ့ ပုံရိပ်တွေအများကြီး မြင်တွေ့နေရပါတယ်။  ကိုယ့်အကြောင်းကို ကိုယ်မသိ၊ ဘယ်လိုဖြစ်နေတယ်၊ ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာကိုမသိဘဲနဲ့ အားအားရှိ ဘယ်သူကဘာမလုပ်ပေးလို့ ညာမလုပ်ပေးလို့လို့ ပြောနေတဲ့သူကရှိသေးတာ။ တစ်ချို့ကရှိသေးတယ်၊ သီရိလင်္ကာမှာဆို ရဟန်းတွေကို ဘယ်လိုလေးစားတာ၊ ထိုင်းမှာဆို ဘယ်လိုရိုသေတာ ဆိုတာမျိုးတွေပြောကြတယ်။ မြန်မာမှာ အဲဒါတွေမရှိဘူးလို့ စကားပြောရင် အဆစ်ကပါသေးတာ။ သီဟိုဠ်ရဟန်းလို အကြည်ညိုခံချင်ရင် သီဟိုဠ်ရဟန်းလိုနေ၊ ထိုင်းဘုန်းကြီးကို အကြည်ညိုခံချင်ရင် ထိုင်းဘုန်းကြီးလိုနေ။ ဘာဘုန်းပေးမလဲဘုရားလို့ မမေးလိုက်နဲ့ ကြက်သား၊ ဝက်သား၊ အမဲသား ဆိုတာမျိုးဘဲကြားရမယ်။ သက်သတ်လွတ်တောင်မြင်ဖူးလားမသိဘူးလို့ တွေးမိတဲ့အထိဘဲ။ သူများတွေ ၁၂ နာရီကျော်ရင် စျေးဆိုင်တွေမှာ မတွေ့တော့ဘူး။ သူ့နေရာနဲ့သူနေကြတယ်လေ။ ပွင့်လင်းတယ်လို့ပြောပြော၊ ရိုးသားတယ်လို့ဘဲဆိုဆို စံသတ်မှတ်ချက်လေးတွေက ရှိသေးတယ်။ ရဟန်းတို့ရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်က လူတွေနဲ့မတူတာ သိရမှာပါ။ သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူတွေကတစ်ဆင့်ဘဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်အချင်းချင်းထဲကဘဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်ဆရာသမားတွေကဘဲဖြစ်ဖြစ် မပြုပြင်ဘူး၊ ဒီတိုင်းဘဲ ဆက်ရှိနေမယ်ဆိုရင် ပုံရိပ်ကတော့ အဆိုးတွေဘဲ ပိုထွက်လာမယ်ထင်တယ်။ အဲလိုပြောလိုက်လို့ တရားစခန်းမှာ တရားအားထုတ်နေတဲ့ရဟန်းတွေရှိတယ်၊ စာသင်တိုက်မှာ စာလိုက်နေတဲ့သံဃာတွေရှိတယ် ပြောကြဦးမလား၊ ကိုယ့်အထင်နဲ့ပြောရရင်တော့ အဲဒါတွေက ကားမှန်ရိုက်ခွဲတဲ့ ပုံရိပ်ကို မဖုံးအုပ်နိုင်ဘူး။ ထင်တိုင်းကျဲနေတဲ့ ရဟန်းဆိုးလေးတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အရေးယူဖို့ ဆုံးမဖို့ သက်ဆိုင်သူတွေက တာဝန်မယူကြသေးဘူးလား၊ ဘယ်သူကမှ တာဝန်မရှိကြဘူးလား။ မြန်မာရဟန်းတွေရဲ့ ပုံရိပ်ကို ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်ကြမလဲ။ 

ဒီမနက်ဖြစ်သွားတဲ့ကိစ္စမျိုးဆိုရင် သာသနာ့ပုံရိပ်အနေနဲ့ကြည့်ရင် စိတ်မကောင်းဘူး။ လက်ရှိမြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းတစ်ခုအနေနဲ့ကြည့်ရင်တော့ ဘာမှမဖြစ်ဘူး။ အေးဆေးဘဲ။ သာသနာတော်မှာ လူမိုက်တွေမွေးတဲ့နေရာမဟုတ်တာတော့ လူတိုင်းသိတယ်။ သို့ပေမယ့် မြန်မာ့ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော် တွေက အခြားနိုင်ငံကရဟန်းတွေနဲ့ယှဉ်ရင် အဆုံးအမနဲ့ ကင်းကွာနေပြီး လောဘ ဒေါသကိုရှေ့တန်းတင်ပြီး လိုချင်တာကိုရအောင်ယူ၊ မရတဲ့အဆုံး မထူးဇာတ်ခင်းတတ်တဲ့ ခပ်မိုက်မိုက်ဇာတ်ကောင်တွေ ဖြစ်နေသလား ထင်ရတယ်လေ။ အများစုက မဟုတ်ပေမယ့် ဆိုးတဲ့လူတစ်စုက အများစုကိုပါ ထိခိုက်စေတယ်။ တစ်ခုခုဖြစ်ရင် ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်တတ်လေ့ရှိတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကြားမှာတော့ ပြည်သူတွေက ရိုးနေလောက်ပြီ။ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ အရွေ့တစ်ခုမှာတော့ ဒီအကွက်ကအရမ်းပျော့သွားပါပြီ။ ရခိုင်အရေးခင်း၊ မိတ္ထိလာအရေးခင်းတုန်းကလို လူတွေအစုလိုက်ထလာမယ်မထင်နဲ့။ အဲဒီဘုန်းကြီးတွေကို လူတွေတစ်ခုခုလုပ်လိုက်လို့ ဘုန်းကြီးတွေ အုံကြွလာမယ်မထင်နဲ့။ ဆယ်နှစ်လုံးလုံးအဲဒီအကွက်တွေကို ကြုံလာခဲ့ပြီးပြီ။ မြန်မာပြည်သူလူထုကြားမှာ ဆရာ ဒကာဆက်ဆံရေးကို မထိခိုက်နိုင်ပါဘူး။ ထိခိုက်တာက သံဃာပုံရိပ်။ မြန်မာရဟန်းတော်တွေက ဒီလိုလားဆိုတဲ့အမြင်။ 

၂၀၂၁ အရေးခင်းတုန်းက ရွှေတိဂုံအရှေ့ဘက်မုခ်၊ မီးပွိုင့်မှာ ရပ်ထားတဲ့ကားတွေကို ဘုန်းကြီးတွေက သံတုတ်ကြီးနဲ့ ကားမှန်ရိုက်ခွဲတယ်၊ ကားထဲကလူတွေကိုလည်း ဒဏ်ရာရအောင်ရိုက်တယ် ဆိုတဲ့ သမိုင်း။ ဒီလိုသမိုင်းမျိုးကို ၈၈ အ‌ရေးခင်းမှာလည်း မရှိခဲ့ဘူး၊ ၂၀၀၇ အရေးခင်းမှာလည်း မရှိခဲ့ဘူး။ အခုကြမှ ဘာလို့ဒီလိုပေါ်လာတာလဲ။ ၈၈ နဲ့ ၂၀၀၇ တုန်းက စစ်အာဏာရှင်က တစ်ဘက်၊ ပြည်သူနဲ့ရဟန်းတွေကတစ်ဘက်၊ အားလုံးကပြည်သူနဲ့တစ်သားတည်းရှိတယ်။ ၂၀၂၁ မှာ ပြည်သူဘက်ကရဟန်းတွေနဲ့ စစ်တပ်ဘက်ကရဟန်းတွေလို့ နှစ်မျိုးကွဲနေလို့ ဒီလိုဖြစ်ရတယ်လို့ ယူဆတယ်။ 

ဆိုလိုချင်တာက ဒီမနက်ကားမှန်ရိုက်ခွဲတဲ့ကိစ္စမှာ နိုင်ငံရေးအသုံးချခံဖြစ်ပေမယ့် ထင်တိုင်းအရာမရောက်ခဲ့လို့ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာတော့ ဘာမှမဖြစ်ဘူးလို့ ‌ပြောလို့ရတယ်။ အေးဆေးဘဲ။ နှစ်ဘက်လုံးနာတာက မြန်မာရဟန်းတော်တွေရဲ့ပုံရိပ်။ တစ်ခုက ကမ္ဘာမှာ မြန်မာရဟန်းတော်တွေက လူရမ်းကား။ နောက်တစ်ခုက နိုင်ငံအတွက်အပြောင်းအလဲပြုလုပ်တဲ့အရေးအခင်းကာလမှာ ဘုန်းကြီးတွေရဲ့အမဲစက်လုပ်ရပ်တစ်ခု ထင်ကျန်ခဲ့ပြီ။ ပုံရိပ်ကောင်းလေးတွေရချင်ရင် ဘယ်လိုပုံဖော်ကြမလဲဆိုတာကို စဉ်းစားသင့်ပြီထင်ပါတယ်။ 

မြန်မာရဟန်းတော်ပုံရိပ်ကောင်းများ ပေါ်ထွက်လာပါစေ။ အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ 

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ) 

18.02.2021 11:31:00 PM

စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်က ရဟန်းသံဃာ

အခုလောလောဆယ်မှာတော့ အာဏာရှင်လို့ ပြောလိုက်ရင် စစ်တပ်ကိုဘဲ ပြေးမြင်နေမယ်ဆိုရင် လူတိုင်းသိတယ်။ အာဏာရှင်ဆန်တဲ့အုပ်ချုပ်မှုကို လူတိုင်းလိုလိုမကြိုက်တော့တဲ့ ဒီခေတ်ကြီးထဲမှာ အမှီအခိုကင်းရပ်တည်နိုင်ဖို့၊ လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်စတဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးတွေကို နိုင်ငံတိုင်းလိုလို တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။ စစ်တပ်လိုအာဏာရှင်ဆန်ဆန်အုပ်ချုပ်ပြီး နိုင်ငံရေးလောကမှာလည်း နေရာဝင်ယူ၊ စီးပွားရေးကိုလည်း ကြီးကြီးမားမားသိမ်းပိုက်နေတာမျိုးကို ဒီခေတ်ထဲမှာ လက်ခံလို့မရတဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်လာပါတော့တယ်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို မြန်မာအပါအဝင်ကမ္ဘာနိုင်ငံ‌တော်တော်များများ ဆန့်ကျင်နေကြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံလို ရဟန်းသံဃာအရေအတွက်များတဲ့နေရာမျိုးမှာ အာဏာရှင်စနစ်ရဲ့  ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုး အကျိုးသက်ရောက်မှုကလည်း ရဟန်းသံဃာအပေါ်လွှမ်းမိုးမှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ 

နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးရဟန်းသံဃာတွေရဲ့ရပ်တည်ချက်ကို မေးရင် အဖြေကရှုပ်ထွေးပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ရပ်တည်ချက်ကမတူလို့။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရဟန်းသံဃာအရေအတွက် သိပ်များလွန်းတဲ့အတွက် ထိန်းချုပ်ရတာသိပ်ခက်ပါတယ်။ တူညီတဲ့သဘောထားတွေကို ပြောဖို့က တကယ်ခက်ပါတယ်။ ရဟန်းတစ်ပါးပါးက နိုင်ငံရေးမှာ ထင်ပေါ်လာတာနဲ့ တချို့အမြင်တွေက ထင်ပေါ်တဲ့ရဟန်းတစ်ပါးကိုအကြောင်းပြုပြီး မြန်မာရဟန်းတော်က အဲလိုဘဲလို့ မြင်ကြပေမယ့် အပြင်မှာအဲလိုတွေမဟုတ်ကြပါဘူး။ ဒီနေ့ဘဲ သီရိလင်္ကာသတင်းစာတစ်ခုမှာ တပ်မတော်ဘက်ကို ထောက်ခံတဲ့ရဟန်းတွေပုံပါ ပါလာတယ်။ နီးစပ်ရာ စင်ဟလာဦးဇင်းတွေက မြန်မာရဟန်းတော်တွေက စစ်တပ်ဘက်မှာလို့ပြောကြတယ်။ အားလုံးမဟုတ်ဘူး။ အနည်းစုသာလို့ဘဲ ပြန်ပြောလိုက်ရတယ်။ 

သံဃာတော်တွေထဲမှာလည်း ဒီမိုကရေစီကိုနှစ်သက်တဲ့ရဟန်းတော်တွေရှိသလို အာဏာရှင်စနစ်ကို နှစ်သက်ကြတဲ့သူတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ အင်အားကြီးပါတီနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ပြည်သူကနေတက်လာတဲ့ အန်အလ်ဒီပါတီနဲ့ အာဏာရှင်စစ်အစိုးရကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ ကြံခိုင်ရေးပါတီတို့အပေါ် ယုံကြည်မှုတွေကလည်း မတူကြဘူး။ အန်အလ်ဒီပါတီကို ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ရဟန်းတွေကလည်း အန်အလ်ဒီ။ ကြံ့ခိုင်ရေးကို နှစ်သက်တဲ့သူကလည်း ကြံ့ခိုင်‌ရေးဘက်ကနေ ပြောကြ၊ ဆိုကြ၊ ‌ရေးသားကြတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရဟန်းသံဃာအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်နိုင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းသိပ်မရှိတာမို့ နိုင်ငံရေးဆိုရင် စိတ်လည်းမဝင်စား၊ ဝင်လည်းမပါ၊ ခပ်ကင်းကင်းဘဲနေတဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ်။ သို့သော် ဘေးကအမြင်မှာတော့ ဘုန်းကြီးတွေက ဟိုပါတီ၊ ဒီပါတီလို့ အပေါ်ယံမြင်တာမျိုးလည်း ရှိတာပေါ့။

နိုင်ငံရေးနဲ့ခပ်ကင်းကင်းဘဲနေတဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေကတော့ ကိုယ့်တရားဘဲ ကိုယ်အာရုံစိုက်ချင်တာ၊ ကိုယ့်စာပေကိုဘဲ စိတ်ဝင်စားတာမျိုးတွေများပါတယ်။ ဘုန်းကြီးစကားနဲ့ ပြောရင် “ဓိုရ်ကြီး”တွေပေါ့။ နောက်တစ်ခုက စာဂျမ်းပိုး တွေပေါ့။ အပြင်လောကကိုငြီးငွေ့တာရယ်၊ ပြဿနာတွေကြားမှာ မနေချင်တော့တာရယ်၊ နိုင်ငံရေးနဲ့စပ်ရင် စကားတောင်မပြောချင်တော့တာမျိုး။ မပြောချင်လို့ မပြောတာရှိသလို၊ နားမလည်လို့ စိတ်မဝင်စားလို့ မပြောတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ 

အန်အလ်ဒီကို နှစ်သက်တဲ့ဘုန်းကြီးတွေအများစုက ခေတ်မီတယ်လို့ ပြောရမလား၊ ပညာတတ်တယ်လို့ဆိုရမလား၊ အပြောင်းအလဲကို ကြိုက်တယ်လို့ ပြောရမလား၊ ဒီစကားလုံးတွေကို ထင်ဟပ်‌နေတဲ့ စကားလုံးလေးတော့ ရှိမှာပါ၊ မခေါ်တတ်ဘူး။ ဘုန်းကြီးပညာရေးကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့လိုတယ် လို့ ပြောကြဆိုကြရေးသားကြတဲ့အထဲမှာလည်း ဒီအဖွဲ့ထဲကအများဆုံးဘဲ။ ပညာရေးဘက်လောက်နောက်ကျနေပြီ၊ စီးပွားရေးဘယ်လိုဖြစ်တယ်၊ နိုင်ငံရေးဘယ်လောက်ဆိုးတယ်၊ ဘာသာရေးကဘယ်လို၊ အဲဒါကြောင့် ဘာလုပ်သင့်တယ်စသည် သိချင်ရင် သူတို့ကိုဆည်းကပ်။ 

ကြံ့ခိုင်ရေးကို ထောက်ခံနေတဲ့သူတွေကြတော့ သူတို့ကိုသူတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့အဓိကခံတပ်လို့မြင်တယ်။ သူတို့မရှိရင် ဘာသာခြားတွေလွှမ်းမိုးပြီး မြန်မာမြေပေါ်ဗုဒ္ဓဘာသာတွေကွယ်ပျောက်သွားတော့မယ်လို့ ပြောကြတယ်။ တပ်မတော်ကိုလည်း အင်အားကြီးတဲ့အသင်းအဖွဲ့လို့မြင်ပြီး တပ်မတော်ကဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဓိကကျတဲ့ အထောက်အပံ့ပေးနိုင်တဲ့အဖွဲ့ဖြစ်စေချင်တယ်။ စစ်ဗိုလ်ကြီးတွေရဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်တွေချီးမွှမ်းပြီး ဘုရားတည်၊ ကျောင်းဆောက်၊ လမ်းခင်းပေးတာကိုလည်း ပြောလို့မဆုံးဖြစ်နေကြတယ်။ ဒီအဖွဲ့ဆိုရင် အန်အလ်ဒီကို ပြိုင်ဘက်လို့မြင်ပြီး ဘာသာခြားလွှမ်းမိုးမှာ သေမလောက်ကြောက်နေကြတဲ့အဖွဲ့ပေါ့။ ဗုဒ္ဓဘာသာအစစ်ကမြန်မာနိုင်ငံမှာဘဲ ကျန်နေပြီး ထိုင်းတို့ ကမ္ဘောဒီးယားနဲ့တခြားတိုင်းပြည်တွေမှာ ဝိနည်းကို သိပ်မလိုက်နာကြတော့ဘူး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာအစစ်အမှန်မကျန်တော့ဘူး စတဲ့စကားတွေကို ပြောကြတာ ဒီအဖွဲ့ထဲက အများဆုံးပါတယ်ဆိုပါဆို့။ အခုလောလောဆယ်မှာတော့ ဂိုဏ်းကိုးဂိုဏ်းက ပြဿနာမရှိဘူး။ ဒီဂိုဏ်းတွေဘဲ ပြဿနာဖြစ်နေတာ။ 

အခုလိုမျိုးရော၊ နောက်အခြားတစ်မျိုးမျိုးပါ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တစ်ခုခုဖြစ်ပြီဆိုရင် ဘုန်းကြီးတွေကပါလေ့ ရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးပါလာပြီဆိုရင် နောက်ကနေအားပေးအားမြောက်လုပ်တဲ့သူတွေကလည်းအသင့်ရှိပြီးသား။ နောက်တစ်ဘက်မှာ ဘုန်းကြီးပါလာတာကို မကြိုက်တဲ့ရဟန်းသံဃာတွေ လူတွေကလည်း ရှိနေနှင့်ပြီးသား။ ဒါတွေကို သိပေမယ့် သူ့တို့ဝင်ပါချင်တဲ့နေရာ ဝင်ပါကြတာဘဲ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်နေတာကိုး။ အခုဆိုရင် စစ်တပ်ကို ရှုပ်ချတဲ့စာတွေကလည်း အများကြီး၊ တစ်ဘက်မှာ စစ်တပ်ကို ချီးမွမ်းနေကြတာလည်း မနည်းဘူးရယ်။ ဒီကြားထဲ ကြားနေတွေလည်းရှိသလို၊ ဘယ်ဘက်မှမနေတဲ့ ဝစီပိတ်ကျင့်နေတာလည်း ရှိတာဘဲ။ ဒါကတော့ သူတို့အခွင့်အရေးမို့ တားခွင့်မရှိပါဘူး။ 

ပြောလို့ရတဲ့ဘက်ကနေ ပြောကြည့်ရရင် သူတို့က ဘာကိုစိုးရိမ်နေတာလဲ၊ ဘယ်သူ့ကိုစိုးရိမ်နေတာလဲ၊ ဘယ်သူ့အတွက်စိုးရိမ်နေတာလဲ၊ နောက်တစ်ခုက ဘာလို့ သူတို့ဝင်ပါနေရတာလဲ ဆိုတာကို မေးခွန်းတော့ ထုတ်ရပါမယ်။ အမှန်အတိုင်းပြောရရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဘာမှန်းမသိဘဲ ဝင်ပါနေတာအများကြီးဘဲ၊ ဘာမှရေရေရာရာနားမလည်ဘဲ ဖင်ပိတ်ငြင်းတာတွေလည်း အများကြီးဘဲ။ တစ်ခါတစ်လေ သူတို့ပြောတဲ့ အကြောင်းပြချက်လေးတွေက ကလေးအရမ်းဆန်နေတာတွေ၊ အပေါ်ယံအရမ်းဆန်နေတာတွေလည်း အများကြီးဘဲ။ တစ်ခုခုဆိုရင် ဟိုဆရာတော်ကြီးက ဘယ်လိုပြောလို့၊ ဘယ်ဆရာတော်က ဘယ်လိုမလို့ ဆိုပြီး သူတို့ကိုယ်တိုင်နားမလည်တဲ့အရာကို ဟိုဆရာတော်ဒီဆရာတော်ကို ပုံအပ်နေတာတွေရှိတယ်။ အဲဒါကတော့သေးတယ်လို့ပြောရမလား၊ တစ်ချို့ဆိုရင် ဟိုဒကာကဟိုလိုပြောလို့ စတဲ့ကိုယ်တော်တွေလည်း ရှိသေးတာ။ 

ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းချင်၊ နိုင်ငံတကာနဲ့ရင်ဘောင်တန်းချင်၊ သာသနာပြုချင်တဲ့ရဟန်းသံဃာတွေကတော့ ဒီမိုကရေစီကိုပိုမိုနှစ်သက်ကြမယ်ထင်ပါတယ်။ အာဏာရှင်ဆန်ဆန်အုပ်ချုပ်ခံခဲ့ရလို့ အကြောက်တရားတွေ ဘယ်လောက်ထိစိုးမိုးနေသလဲဆိုတာ အခြားလူတွေနဲ့တွေ့ရင် သိသာလာတယ်။ တစ်ချို့ဆိုရင် အသက်သာကြီးသွားတာ ဘာဝါသနာပါလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတောင် ရေရောရာရာမဖြေတတ်တာတွေ၊ ဖြေရင်တောင်မှန်းဆပြီးဖြေနေရတာတွေရှိတယ်။ အဲဒါက ဒါဘဲလုပ်၊ မသွားနဲ့ဆိုမသွားနဲ့၊ မလုပ်နဲ့ဆိုမလုပ်နဲ့ ဆိုတဲ့အမိန့်အာဏာအောက်မှာ လူလိမ္မာအဖြစ်ကို ကျေနပ်စွာခံယူခဲရပေမယ့် ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးတီထွင်မှုနဲ့ ပညာရပ်အသစ်လေ့လာရှာဖွေမှုအပိုင်းမှာ အားနည်းလွန်းတာကို မြင်သာနေပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အတွေးအခေါ်အသစ်၊ လေ့လာရှာဖွေမှုအသစ်တွေကို ပျိုးထောင်ပေးဖို့က ဒီမိုကရေစီစနစ်က အထောက်အကူပြုကြလိမ့်မယ်လို့ယူဆကြတယ်။ သက်ဦးဆံပိုက်စနစ်ဆန်လွန်းတဲ့ တစ်ချို့ဆရာတော်တို့ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုတွေကိုလည်း မျိုးဆက်သစ်တွေအတွက် ပြစ်မှုတစ်ခုကျူးလွန်သလို မြင်လာတယ်။ အားလုံးသဘောတူမှ ပညတ်တဲ့ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်လို စည်းကမ်းကို တစ်ဦးဦးကပြဌာန်းတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အများရဲ့ဆန္ဒကို ပိုဦးစားပေးစေချင်တယ်။ ဒီရှုထောင့်တွေကြောင့် လက်ရှိအခြေအနေမှာ စစ်တပ်ရဲ့ အာဏာရှင်ဆန်မှုကို မကြိုက်ပေး အန်အလ်ဒီဘက်မှာ ရပ်တည်နေကြတာပါ။ ဒါကတော့ အများက အန်အလ်ဒီမို့ ကိုယ်လည်း အန်အလ်ဒီ လိုလူမဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်ဆန္ဒနဲ့တစ်ထပ်တည်းကျလို့ အန်အလ်ဒီကို ရွေးချယ်ကြတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ 

အနော်ရထာမင်းကိုအားကျလို့လား၊ အသောကမင်းလိုဖြစ်စေချင်လွန်းလို့လားမပြောတတ်ဘူး ဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်ခုတည်းကို ဦးစားပေးဖို့ဆန္ဒရှိလို့ထင်ပါတယ် အမျိုးဘာသာသာသနာလို့ အော်နေသည့်သူတွေအပါအဝင် တစ်ချို့ရဟန်းတော်တွေကတော့ စစ်တပ်ဆိုရင် အမျိုးဂုဏ်ဇာတိဂုဏ်ကို ထိန်းသိမ်းတဲ့သူလို့ မြင်ကြတယ်။ စစ်တပ်တွေဆိုးတာ ကြမ်းတာတွေက လုပ်သင့်လို့လုပ်တယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ ကျောင်းသားတွေကို မရိုက်ရဆိုတဲ့ခေတ်ထဲမှာ နာနာရိုက်မှ ချစ်ကြောက်ရိုသေမှာလို့ ပြောနေတဲ့သူအဖွဲ့ပေါ့။ လူမျိုးဘဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘာသာဘဲဖြစ်ဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှ တည်တံ့နိုင်မှာလို့ ခံယူကြတယ်။ နေတာထိုင်တာခေတ်ဆန်သွားရင် ယဉ်ကျေးမှုပျက်စီးတယ်လို့ မြင်ကြတယ်။ အဲဒါကြောင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအမျိုးမျိုး လုပ်လာကြတော့ မယ့် ဒီမိုကရေစီကို သူတို့ကြောက်တယ်။ တစ်ခုခုဖြစ်ရင် ဝင်ထိန်းပေးမယ့်စစ်တပ်ကို သူတို့အားကိုးကြ တယ်။ စစ်တပ်လည်း အထာသိစွာဘဲ အမျိုးဘာသာသာသနာ ထိန်းသိမ်းမယ်ဆိုတဲ့စကားကို မဆီမဆိုင် ဝင်ပြောနေတာတွေ ကြားရမှာပါ။ အဲဒီလိုနဲ့ သူတို့က စစ်တပ်ရဲ့ အမာခံပရိတ်သတ်တွေဖြစ်လို့။ ဒါက စစ်တပ်ကို အားပေးတဲ့သူတွေရဲ့အကြောင်းပေါ့။ ဒေါ်စုကို ကုလားမယားဖြစ်လို့တို့ အန်အလ်ဒီက ကုလားအားပေးပါတီတို့ အခြေအမြစ်မရှိ စကားရိုင်းရိုင်းသုံးပြီး ပြောနေတာတွေကိုတော့ ဘာဖြစ်လို့ အန်အလ်ဒီကို မုန်းနေမှန်း မသိပါ။ ဘာဖြစ်လို့ စစ်တပ်ကို အားပေးနေမှန်း စဉ်းစားမရပါ။ လယ်တီသိမ်ပျက်စီးသွားတာလည်း စစ်တပ်ကိုအပြစ်မတင်ဘူး၊ ဆန္ဒပြတာကို အကြမ်းဖက်တဲ့စစ်သားတွေလည်း ချစ်ရှာတယ်။ 

အန်အလ်ဒီကိုအားပေးရင် ဘာလို့အားပေးတယ်၊ အားမပေးရင် ဘာလို့ အားမပေးတာ၊ စစ်တပ်ကို ထောက်ခံရင် ဘာလို့ထောက်ခံတယ်၊ မထောက်ခံရင် ဘာလို့မထောက်ခံဘူး ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေ မယ်မယ်ရရမတွေ့ရ၊ သူတို့ခံယူချက်တွေ သဘောထားတွေကလည်း ဘာတွေမှန်းမသိဘဲ တစ်ဘက်သတ်ဖင်ပိတ်ငြင်းတာတွေကလည်း အများကြီးရှိတယ်။ ဘာမှမဟုတ်တဲ့အကြောင်းကလေးတစ်ခု ဖြစ်လာရင် ဗုဒ္ဓဘာသာက နောက်ချန်ထားခံလိုက်ရပြီဆိုတာမျိုး ဘာသာတရားတစ်ခုလုံး အရှက်ခွဲခံလိုက်ရ သလိုလို အဆင့်တစ်ဆင့်ကျသွားသလိုလို ဟိုဘက်ပါတီခေါင်းဆောင်က ရွှေတိဂုံနှစ်ပတ်လည်ပွဲမတက်လို့၊ ကထိန်ပွဲမလာလို့ ဘာသာတရားကွယ်ပျောက်တော့မှာလိုလိုနဲ့ သူတို့မှာ ကြေကွဲရှာတယ်။ အဲဒါကိုတော့ ဘာကြောင့်လဲဆိုတာကိုတော့ မသိသေးပါ၊ သိရင်အကြောင်းလေးကြားကြပါဦး။ တစ်ချို့က သူတို့ကို ထောက်ပံ့တဲ့သူက အဖြူဆိုရင် လိုက်ဖြူတာ၊ အမဲဆိုရင် လိုက်မဲတာမျိုးလည်း ရှိတယ်။ အဲဒါဆိုရင် ရှင်းတယ်။ သီးသန့်မေးခွန်းထုတ်စရာမရှိဘူး။ အထက်ကပြောတဲ့ အမျိုးအစားတွေထဲက ဓိုရ်ကြီး၊ စာဂျမ်းပိုး အမျိုးအစားကတော့ နိုင်ငံရေးမှာ ပြဿနာမရှိပါ။ အခြားအတွင်းရေး ပြဿနာတစ်ချို့ ရှိကောင်းရှိမယ်။ 

လက်ရှိရှိနေတဲ့ လူတွေအားလုံးက အာဏာရှင်စနစ်အောက်က ကြီးပျင်းလာတဲ့လူတွေချဉ်းပါဘဲ။ အာဏာရှင်ကို ကြိုက်တဲ့သူနဲ့ မကြိုက်တဲ့သူနဲ့ လူတွေလည်း ကွဲသလို ရဟန်းသံဃာတွေလည်း နိုင်ငံရေးအယူအဆတွေ ကွဲကြတယ်။ နိုင်ငံအရေးမှာတော့ ရဟန်းသံဃာနဲ့တင်ပြီးတဲ့ကိစ္စမှမဟုတ်တာ စိုးရိမ်စရာမရှိပါဘူး။ ဘယ်သူနိုင်တယ်၊ မနှိုင်ဘူး၊ သာတယ်၊ မသာဘူးဆိုတာကတော့ ပြည်သူလူထုတွေရဲ့ ကျိုးစားအားထုတ်မှုအား၊ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုအားပေါ်မှာဘဲ မူတည်ပါတယ်။ မကြာခင်သိရမှာပါ။ အမှားပါရင် ခွင့်လွတ်ပါ။ အားလုံးစိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ။ 

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ) 

04.02.2021 04:48:00 PM

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ရေးနေ့

ခေတ်ကာလတောင်းဆိုမှု (သို့မဟုတ်) ဘုန်းကြီးကျောင်းကကျန်းမာရေးနဲ့ပညာရေး

Unicode

ခေတ်ကာလတောင်းဆိုမှု

(သို့မဟုတ်)

ဘုန်းကြီးကျောင်းကကျန်းမာရေးနဲ့ပညာရေး

လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ဆယ်ရာစုနဲ့ ယခုနှစ်ဆယ့်တစ်ရာစုကြားမှာ သက်တမ်းအားဖြင့် ဆယ်နှစ်ကျော်ကျော်၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်သာသာ ရှိသေးတယ်ဆိုပေမယ့် မတူတော့သည့် ခေတ်ကာလအပြောင်းအလဲတွေ ကြောင့် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှု အယူအဆတွေလည်း ပြောင်းလဲလာတယ်လို့ ပြောရပါလိမ့်မယ်။ စာရေးသူကိုယ်တိုင်က အသက်သုံးဆယ်ကျော်မို့ နှစ်ဆယ်ရာစုကိုလည်း ဆယ်နှစ်ကျော်ကျော် မှီခဲ့ပါတယ်။ မိဘနဲ့ သားသမီး၊ ဆရာနဲ့ တပည့်တို့ကအစ မိတ်ဆွေနှစ်ဦးနှစ်ဘက်ကြားက ယဉ်ကျေးမှုတွေလည်း ပြောင်းလဲလာတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ ရဟန်းသံဃာတွေကြားမှာလည်း တချို့သော အပြောင်းအလဲတွေရှိတယ်။ အဲဒီထဲက စာသင်တိုက်တို့ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်စတဲ့ ပညာရေးကျောင်းများနဲ့ တရားခန်းစတဲ့ တရားရိပ်သာတွေမှာလည်း ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကြောင့် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုအပိုင်းမှာ ပိုပြီးလုပ်ပေးရ၊ အလေးထားရမည့် အခန်းကဏ္ဍတွေရှိလာပါတယ်။ ဝန်ဆောင်မှုလို့ ဆိုချင်ဆိုပေါ့။ အဲဒါတွေက ဘာတွေလဲ။

ခေတ်ကာလအခြေအနေ

ကလေးတိုင်းမှာ ပညာသင်ခွင့်ရှိတယ်၊ နိုင်ငံသားတိုင်းပညာရေးအခမဲ့သင်ကြားခွင့်ရှိရမယ် ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျင့်သုံးလာတဲ့စနစ်တစ်ခု။ နောက် ကလေးတိုင်းမဖြစ်မနေ ပညာသင်ဖို့ အားပေးလာကြတဲ့ခေတ် ဖြစ်လာတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေတင်မကဘူး၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံတွေမှာလည်း ကလေးတိုင်းပညာသင်ကြားနိုင်ဖို့ အားပေးလာပြီ။ ဒါတွေလည်း ပြောင်းလဲလာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုဘဲ။ ခေတ်အလိုက် ပတ်ဝန်းကျင်တွေက ပြောင်းလဲလာလေလေ၊ လူတွေရဲ့ တန်ဖိုးထားမှုနဲ့ အလေးပေးမှု၊ ဦးစားပေးမှုတွေကလည်း ပြောင်းလဲလာတာပဲ။ ဒါက ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် လူမှုအသွင်ပြောင်းခြင်း (Social transformation) တစ်ခုဘဲလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီလူမှုအသွင်ပြောင်းမှုအောက်မှာ အထိုက်အလျောက် စီးမျှောသွားနိုင်တာကိုဘဲ ခေတ်မီတယ် လို့ခေါ်ကြပြီး အသွင်ပြောင်းသွားသည့် ခေတ်ကာလနောက်ကို မလိုက်နိုင်ခြင်းကိုဘဲ ခေတ်နောက်ကျတယ် လို့ ဆိုကြခြင်းဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီခေတ်ကာလ လူမှုအသွင်ပြောင်းလဲမှုနောက်မှာ ရဟန်းသံဃာတွေလည်း အလိုက်သင့် စီးမျှောသွား ရမယ့် အရာတွေရှိပါတယ်။ နေရာတိုင်းမှာ အရင်ကခေတ်ကာလနဲ့ နှိုင်းယှဉ်နေလို့ မရပါဘူး။ အရင် ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်ခင်ကလို လူတိုင်းကိုဘုန်းကြီးထဲသွားပြီး ပညာသင်ခိုင်းလို့ မရပါဘူး။ လူတိုင်းလည်း မသင်ချင်ပါဘူး။ သူတို့လိုချင်တဲ့ ပညာတွေအကုန်လုံး ဘုန်းကြီးကျောင်းကလည်း မပေးနိုင်ပါဘူး။ အခုခေတ်မှာ ဘာသာရပ်တွေများသလို သင်ယူရမည့် နေရာတွေလည်း ပေါလာပါတယ်။ အရင်ခေတ်လို ဘုန်းကြီးကျောင်းသွားမှ ပညာသင်ရမည့် ခေတ်လည်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ဒါကဘာကိုဆိုလိုချင်လည်း ဆိုတော့ ပညာသင်ကြားမှုနဲ့ ပတ်သတ်ပြီးတော့ ကျောင်းသားတွေ ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ခေတ်ကာလတစ်ခု ရောက်နေပြီ ဆိုတာပဲ။ ဒါပဲသင်၊ ဒါမသင်နဲ့၊ ဒါပဲလုပ်၊ ဒါမလုပ်နဲ့ လို့ပြောလို့ရတဲ့ခေတ် မဟုတ်တော့ဘူး ဆိုတာကို နားလည်ရပါမယ်။ ဒါကို အရင်တုန်းကဆိုရင် ဆရာတစ်ခွန်းပြောရင် ဘုန်းကြီးတစ်ခွန်းမိန့်ရင် အားလုံးငြိမ်တယ်ဆိုပြီး အရင်ကလူတွေ ပိုပြီးလိမ္မာတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆမျိုးပြောရင်တော့ ခေတ်အပြောင်းအလဲကို နားမလည်ခြင်းဘဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်။
စာသင်သားများအတွက်လိုအပ်ချက်

နောက်တစ်ခုက ကျောင်းသားတွေအတွက် ပညာရေးနဲ့ကျန်းမာရေး။ ကျောင်းသားတွေကို ပညာသင်ပေးရုံတင်မကဘူး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုပါ ပေးသင့်နေပြီဆိုတဲ့ ခေတ်ကာလထဲမှာ ရောက်နေပါပြီ။ ရဟန်းသံဃာလောကမှာဆိုရင် ပိုလို့တောင်အရေးကြီးလာသေးတယ်။ ရဟန်းသံဃာတော်တွေဆိုတာက လူတွေလိုအိမ်ကနေကျောင်းသွားတက်၊ အတန်းသွားတက်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းအိပ်၊ ကျောင်းစား၊ တစ်နေရာတည်း၊ တစ်ကျောင်းတည်းမှာနေပြီး ဆိုးအတူ၊ ကောင်းအတူ အေးအတူပူအမျှ နေကြရတဲ့ဘုရားသားတော်တွေပါ။ ဒီလိုအေးအတူပူအမျှ နေခဲ့ကြပေ မယ့် ပညာရေးဘဲတာဝန်ယူပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် တာဝန်မယူပေမဲ့လည်း နှစ်ဆယ်ရာစုနှစ်အတွင်း မှာတော့ အဆင်ပြေတယ်။ သို့သော် နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစုမှာတော့ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုမပေးရင်တော့ အားနည်းချက်တစ်ခုဖြစ်လာတော့မှာပါ။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေ၊ ပြည်သူလူထုတွေရဲ့ စီးပွားရေးအကြပ် အတည်း၊ ပညာသင်ယူရာနေရာရှားပါးမှုတွေရှိနေတာကြောင့် ပညာသင်ပေးတာတစ်ခုနဲ့တင် ကျေးဇူး ကြီးမားလှပါပြီ။ အဘက်ဘက်ကတိုးတက်လာတဲ့ နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစုမှာတော့ လူတိုင်းအတွက် အခြေခံကျတဲ့ လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်နေတာကြောင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု ပေးရတော့မယ် ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိခေတ်နဲ့ လက်ရှိအခြေအနေ

စာရေးသူတို့ ငယ်စဉ်ကာလ မူလ၊ ငယ်၊ လတ်၊ ကြီး စာသင်ချိန်ကာလက နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစုရဲ့ ပထမဆယ်စုနှစ်တစ်ခုတိုင်အထိ ည တစ်ဆယ့်တစ်နာရီအထိ စာအံကျောင်းတက်နေရပြီး မနက်ဆိုရင် တစ်ခါတစ်လေ လေးနာရီ၊ တစ်ခါတစ်လေ သုံးနာရီထပြီး ပင့်ထားတဲ့ ဘုံဆွမ်းလောင်းအသင်းဆီကြွဖို့ ပြင်ဆင်နေရတာတွေကို ပြန်စဉ်းစားရင် ကလေးတစ်ဦးအတွက် အိပ်ချိန်မလုံလောက်တာ၊ ပင်ပန်းလွန်းတာတွေကြောင့် စာအံကျောင်းမှာအိပ်ငိုက်တာ၊ ကျက်မှတ်ထားသည့်စာပေတွေလည်း မေ့လွယ်တာ၊ အချင်းချင်းဆက်ဆံရေးတွေမှာလည်း တစ်ဘက်နဲ့တစ်ဘက်နားမလည်နိုင်လို့ ပြဿနာဖြစ်တာတွေ ခဏခဏကြုံရတယ်။ ကျောင်းသားဗဟိုရ်ပြုပညာရေးစနစ်ဘက်ကို ဦးတည်လာတဲ့ အခုနောက်ပိုင်းခေတ်တွေမှာဆိုရင် ကျောင်းသားတွေဘက်ကို ညှင်းဆဲရာကျလွန်းပြီး ပညာရေးမျက်စိနဲ့ကြည့်ရင် ကျောင်းသားတွေဘက်ကို ဆရာတွေက အထက်စီးလွန်းရာကျလွန်းလို့ ပြောင်းလဲသင့်တဲ့ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာပါပြီ။ နေ့ရောညပါ တစ်စာစာ၊ အံရှာလေတဲ့ မောင်ပဉ္ဇင်း ဆိုပြီးတော့ ဂုဏ်ယူနေရတဲ့ ခေတ်မဟုတ်တော့ဘဲ ကျောင်းသားတွေအတွက် အနားယူချိန်၊ သီးသန့်စာဖတ်ချိန် စာတာတွေလည်း စဉ်းစားပေးရမယ့်ကာလ။ ဒါကိုလုပ်၊ ဒါကိုမလုပ်နဲ့လို့ အမိန့်ပေးရမယ့်ခေတ်မဟုတ်ဘဲ သူတို့ဘာတွေစိတ်ဝင်စားလဲ၊ သူတို့ကဘာအားသာချက်၊ အားနည်းချက်တွေရှိတာလဲ၊ သူတို့အတွက်သင့်တော်မည့် သင်ကြားချက်ကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ဆိုပြီး လေ့လာရမယ့်ခေတ်ဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြဌာန်းစာတွေတင်မကဘဲ ပြင်ပစာတွေဖတ်တာကိုပါ အားပေးရပါတယ်။ အဲဒါမှ သူတို့ဘာစိတ်ဝင်စားတယ်၊ ဘာဝါသနာပါတယ်၊ ဘာလုပ်ရင်အောင်မြင်မယ်၊ အဲဒီအတွက် ဆရာတွေဘက်က ဘယ်လိုပံ့ပိုးသင့်တယ်ဆိုတာကို နားလည်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သင်ကြားရေးနည်းစနစ်ကို အဓိကဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါ၊ ပညာရေးမှာ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တာထက် ကျောင်းသားလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရမယ့် အယူအဆကို လက်ခံစေလိုခြင်းပင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကလည်း ခေတ်ရဲ့တောင်းဆိုမှုထဲက တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

သင်္ခန်းစာအနေနဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ စာရေးသူ နေခဲ့ဖူးသည့် စာသင်တိုက် တစ်ခုဆိုရင် ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးက သူဖြစ်ချင်တာတွေဘဲ လုပ်တာ၊ စာသင်သားတွေအတွက် လှည့်ကြည့်လေ့မရှိဘူး။ အခန့်မသင့်ရင် အပြောအဆိုကလည်း ကြမ်းလိုက်သေးတာ။ သူအော်လိုက်ရင် တစ်ကျောင်းလုံးကြားတယ်။ သူ့အသံကြားတာနဲ့ ကိုယ်တော်လေးတွေ ရှောင်ပုန်းကြတာများတယ်။ မတွေ့ချင်လို့၊ တွေ့ရင် ဘာတွေလုပ်မလဲ မသိလို့။ သူခိုင်းတဲ့ကိစ္စတစ်ခုခု မှားမှားယွင်းယွင်းမလုပ် လိုက်နဲ့၊ တစ်ခုခုမှားပြီဆိုတာနဲ့ သံဃာဆုံတဲ့အချိန် တစ်ကျောင်းလုံးကြားအောင် ပြောပြီ။ အသုံးကိုမကျဘူး ဆိုတဲ့စကားကလည်း အဆစ်ပါလိုက်သေးတာ။ စာမေးပွဲ အောင်ဖို့ဘဲ အဓိကဖြစ်ပြီး စာမေးပွဲအောင်ရင် ဟိုဟာပေးဒီဟာပေး၊ စာမေးပွဲမအောင်ရင် လှည့်ကို မကြည့်ဘူးဆိုတဲ့အထာမျိုး။ တပည့်ချင်းတူတာတောင် စာတော်တဲ့သူနဲ့ မတော်တဲ့သူအပေါ်မူတည်ပြီး ဆက်ဆံရေးကကွာတယ်။ ငါလောက်တောင် အသုံးမကျတဲ့ကောင်တွေဆိုတာမျိုး ပြောတာခဏခဏဘဲ။ သူကတော့ တကယ်တော်တာ၊ ခက်ခက်ခဲခဲစာမေးပွဲတွေလည်း အောင်တယ်။ စာမြင်တယ်။ စာနဲ့ပတ်သက်ရင် နှံ့စပ်တယ်။ အခြားကျောင်းမှာ မေးခွန်းမေးတာကအစ လေ့လာတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း အပင်ပန်းခံပြီးလုပ်ပေးတယ်။ တတ်စေလိုတဲ့ စေတနာနဲ့ ပြောတာ ဖြစ်မှာပါ။ သို့သော် အပြောအဆိုကြမ်းတော့ ခါးသက်တယ်။ မေတ္တာမပြတတ်တော့ ပူလောင်တယ်။ အဲဒီကျောင်းမှာနေတုန်းက နွေးဆွေးမှု၊ ပျော်ရွှင်မှုတွေ မခံစားလိုက်ရဘူး။ သူလာတော့မယ်၊ ဘာတွေလာစစ်မလဲ၊ ဒဏ်ထမ်းခိုင်းလေမလား စိုးရိမ်နေရတာတွေများတယ်။ စာသင်သားတွေက ဆယ်ကျော်သက်တွေဆိုတော့ ဘယ်ရမလဲ။ သူတို့ကအဲလိုလုပ်လေ၊ ကလေးတွေကလည်း လစ်ရင်လစ်သလို လျိုဝှက်ချက်တွေ၊ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက်အကျင့်တွေကို မသင်ဘဲ တတ်ခဲ့တာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါဘာကြောင့်လို့ထင်လဲ။ ပညာရေးကျောင်းမှာ ဆရာနဲ့တပည့်ကြား အပေးအယူတွေလွဲနေတာကတော့ တစ်ခုခုတော့ မှားတာဘဲ။ လွန်ခဲ့သည့် တစ်ဆယ့်လေးနှစ်တုန်းက အဲဒီကျောင်းမှာ သံဃာ တစ်ရာသုံးဆယ်ဝန်းကျင်ရှိတယ်။ လွန်ခဲ့သည့် ခုနှစ်နှစ်လောက်တုန်းက အဲဒီကျောင်းမှာအတူနေဖူးတဲ့ကိုယ်တော်တစ်ပါးနဲ့တွေ့တော့ သတင်းလေးမေးကြည့်တယ်။ ကိုရင်တွေမရှိတော့ဘူးတဲ့။ အကုန် ထွက်ကုန်ပြီတဲ့။ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်၊ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်လောက်တုန်းက ရောက်ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်တော့ အနေဝေးတာနဲ့ မရောက်ဖြစ်တော့ဘူး၊ အဲကတည်းက သံဃာတွေ ရော့နေတာလို့ ကြားတယ်။ ဒီလိုကျောင်းတွေလည်း အများကြီးရှိမယ်ထင်တာပဲ။ အကြောင်းပြချက်တွေအမျိုးမျိုးပြောကြပေမယ့် အဒီထဲက ခေတ်နဲ့လျှော်ညီတဲ့ အမြင်တွေမရှိတာလည်း ပါမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

နောက်အဖြစ်အပျက်တစ်ခုက လွန်ခဲ့သည့် ခုနှစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ်က စာရေးသူဇာတိရွာက ကလေးမလေး ခြောက်တန်းကျောင်းသူ ငါးဦး သီလရှင်ဝတ်ပြီး မြို့ကြီးတစ်မြို့က ဆရာလေးတည်ထောင်ထားတဲ့ ဘကကျောင်းတစ်ကျောင်းမှာနေပြီး စာသင်တယ်။ ပထမနှစ်မှာ အဆင်ပြေလားမေးတော့ ပြေတယ်လို့ ဖြေပါတယ်။ ဒုတိယနှစ်၊ ခုနှစ်တန်းနှစ်မှာ ရွာသူဆရာလေးတစ်ယောက်က ဖျားနေတာ။ ကျောင်းက လည်း ပြုစုမပေးဘူး။ ဆရာလည်းခေါ်မပေး။ ဆေးရုံလည်းမပြ။ နောက်ဆုံးအစာစားလို့မရတဲ့အထိ ဖြစ်လာတယ်။ ကလေးကမိဘကိုဖုန်းဆက်မယ်ပြောတော့ ဆရာကြီးကလက်မခံဘူးလို့ ဆိုတယ်။ နောက်ဆုံးသေးမယ့်နေ့မှာ မိဘကိုကျောင်းဆရာကြီးက အကြောင်းကြားတယ်။ မိဘတွေနောက်တစ်နေ့ရောက်လာတယ်။ သို့သော် သူတို့မရောက်ခင်နေ့ကတည်းက ကလေးမဆုံးပြီးနေပြီ။ အဲဒီအကြောင်းကို ကျန်တဲ့ရွာသူတွေ ပြောပြမှ သိလိုက်ရတာ၊ ဆရာကြီးတွေကတော့ ဒီလိုဖြစ်မယ်တောင်မထင်ဘူးလို့ဘဲ ဖြေကြသတဲ့။ အဲဒီအသုဘပွဲပြီးတဲ့ မကြာဘူး၊ ကျန်တဲ့ကလေးတွေအားလုံး မိဘတွေအကုန်ပြန်ခေါ်ကြပြီး လူထွက်ခိုင်းလိုက်ကြတယ်။ အဲဒီနှစ်စာမေးပွဲ မဖြေတော့ဘဲ နားလိုက်တယ်။ ရက်လည်ဆွမ်းကို ရွာမြှပန်လုပ်တာ၊ မိဘတွေကို အဲဒီအကြောင်းကို ငိုသံကြီးနဲ့ စကားအပ်ကြောင်းထပ်နေအောင် ပြောတာ နားထောင်နေရင်းနဲ့ ဘာမှ မတတ်နိုင်ရှာဘူး။ ဒါက ဖြစ်ရပ်မှန်တစ်ခုကို ထုတ်ပြခြင်းသာ။ မည့်သူ့ကိုမှ အပြစ်ပြောလိုခြင်းမရှိပါ။ ဆိုလိုချင်တာက ကလေးတွေကို ခေါ်မွေးထားသည့် ပညာရေးကျောင်းတွေမှာ ပညာရေးတင်မကဘဲ၊ ကျန်းမာရေးအတွက်ပါ အလေးထား ဂရုစိုက်ပေးဖို့ လိုအပ်နေပြီ။

ဘယ်လိုပြင်ကြမလဲ

အထူးသဖြင့်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်က ပိုလိုအပ်မယ်လို့ယူဆပါတယ်။ မိမိအထင်ပြောရရင်တော့ လာဘသက္ကာရတွေကလည်း အရင်လိုမျိုး သိပ်မရှားတော့ဘူးလို့ ယူဆတယ်။ ကျောင်းတိုက်အနေနဲ့ ကျန်းမာရေးရန်ပုံငွေရှိထားဖို့လိုလိမ့်မယ်။ စာသင်သားတွေဆိုတာကလည်း လာဘ်လာဘရဖို့ အခွင့်အ လမ်းက နည်းပါတယ်။ မိမိကျန်းမာရေးကို ပြန်ပြီးတာဝန်ယူနိုင်လောက်အောင် ငွေမရှိတာများပါတယ်။ အဲဒါကို ကျောင်းတိုက်က တာဝန်ယူပေးနိုင်ရင် ကျောင်းသား(ကလေး)အခွင့်အရေး ရှုထောင့်ကကြည့် ကြည့်၊ သာသနာတော်အတွက်ဘဲ ကြည့်ကြည့် လိုအပ်နေတဲ့ ကွက်လပ်လေးတစ်ခုပါ။ သံဃာ့ဘဏ္ဍာ ငွေကို သံဃာတော်တွေအတွက်သုံးတာ သဘာဝလည်းကျပါတယ်။ အလွဲသုံးစားလုပ်တာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ နာမည်ကြီးတဲ့စာသင်တိုက်တွေဆိုရင် ပိုလုပ်နိုင်လိမ့်မယ်ထင်တယ်။ အလှူ့ရှင်တွေလည်း ရှိလာမှာပါ။ ကျောင်းဆေးခန်းမှာ ရှိတဲ့ နှာစည်း၊ ခေါင်းဆိုး၊ ခေါင်းကိုက်ပျောက်ဆေးလောက်နဲ့တော့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ခေတ်ကာလအခြေအနေကလည်း ရောဂါတွေသိပ်များလာပြီ။ ရဟန်းတစ်ပါးရဲ့ ကျန်းမာရေးက ကျောင်းတိုက်အတွက်ကျန်းမာရေးလည်းဖြစ်သလို သာသနာတော်အတွက် ကျန်းမာရေးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရေရှည်သာသနာပြုနိုင်ဖို့အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုက မဖြစ်မနေထည့်သွင်းသင့်သည့် ကိစ္စတစ်ခုပါ။ “ငါတို့လည်း ဒီလိုဘဲနေလာပါဘဲ” ဆိုတဲ့စကားမျိုး မပြောသင့်တော့ပါ။ အရင်ကအခက်အခဲရှိလို့၊ မလိုအပ်သေးလို့ မလုပ်ဖြစ်ခဲ့ကြပေမယ့် အခုမှာတော့ လိုအပ်နေပြီ၊ လုပ်သင့်တယ်ဆိုတာကိုလည်း အားလုံးက လက်ခံနေပြီဖြစ်လို့ လုပ်ရမယ့်အချိန်ဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုရားရှင်သက်တော်ထင်ရှားရှိနေတဲ့အချိန်တုန်းက ရဟန်းတော်တွေရောဂါထူပြောလို့ သမားတော် ဇီဝကတောင် ရဟန်းဝတ်ပြီး ကုသခဲ့ရသေးတာပဲ။ ကိုရင်တွေ၊ ဦးဇင်းလေးတွေရောဂါပြင်းထန်နေလို့ ရွာပြန်ပို့တာတို့က အရင်ကလုပ်ခဲ့ကြပေမယ့် အခုအချိန်မှာတော့ မလုပ်သင့်တော့ပါ။ ရွာပြန်ပို့တော့ ရော ကောင်းလာမှာ မို့လို့လား၊ ပိုတောင်ဆိုးသွားနိုင်သေးတယ်။ ရွာကမိဘတွေက မတတ်နိုင်ရင် ဘယ်လိုလုပ်ပြီးကုမလဲ။ အကယ်၍ကျောင်းတိုက်က တာဝန်ယူလိုက်ရင် (ရံပုံငွေရှိထားရင်) ဂိလာန ရဟန်းတော်အတွက်လည်း အဆင်ပြေတယ်၊ သာသနာတော်အတွက်လည်း မဆုံးရှုံးရတော့ဘူး။ မတတ်နိုင်တဲ့မိဘတွေအတွက်လည်း တွေးပူစရာမလိုတော့ဘူး။ တာဝန်ပိုယူလိုက်လို့၊ ငွေပိုသုံးလိုက်လို့ ကျောင်းတိုက်အတွက်ထိခိုက်တယ်လို့ မမြင်နဲ့၊ ဂုဏ်တောင်တက်သွားသေးတယ်၊ ဒါက ဝမ်းသာရမည့် ကိစ္စ၊ စာသင်သားတွေယုံကြည်စိတ်ချမှုတွေတောင် ပိုရလာမယ်။ လာဘ်လာဘကတော့ ပြန်လာပါလိမ့်မယ်။

အခုခေတ်မှာ ရောဂါတွေစုံသလို၊ ဂိလာနရဟန်းတွေလည်း များစွာတွေ့ရပါတယ်။ “ဘယ်ကျောင်းက ဘယ်ကိုယ်တော်က ဘယ်လိုရောဂါဝေဒနာခံစားနေပါသဖြင့် မိဘမတတ်နိုင်လို့ ဆေးကုဖို့ အလှူငွေ လိုအပ်နေပါသည်၊ စေတနာရှိသလောက် လှူဒါန်းစေလိုပါသည်” စတဲ့ကြော်ကြာတွေဖတ်မိတိုင်း စိတ်မကောင်းဖြစ်မိသလို အကယ်၍ကျောင်းတိုက်က တာဝန်ယူပေးလိုက်ရင် ဆိုတဲ့ အတွေးတွေလည်း ရှိတာပေါ့။ အပြစ်ဆိုသည် မဟုတ်ပါ။ ကျောင်းကလည်း နှစ်ကျောင်းသုံးကျောင်း၊ ကျောင်းတိုက်က လည်း ခန့်ခန့်ငြားငြား၊ အဆောက်အဦးအကောင်းစားတွေဆောက်ပြီး ကျောင်းတိုက်တွင်း ရဟန်း တစ်ပါးရဲ့ ကျန်းမာရေးကိစ္စကို တာဝန်မယူပေးနိုင်တာကတော့ စဉ်းစားစရာတွေ ဖြစ်လာပါပြီ။ ဝိနည်း မဟာဝါမှာ ရဟန်းတွေမှာ ဆရာနဲ့တပည့်၊ သီတင်းသုံးဖော်အချင်းချင်း ဖေးမစောင့်ရှောက်ကြဖို့ ပညတ် ထားတာပဲ မဟုတ်လား။ ရဟန်းတော်တစ်ပါးရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားအနေနဲ့ရော၊ လူသားချင်းကိုယ်ချင်း စာတဲ့ စိတ်နဲ့ရော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို သက်သေပြတဲ့အနေနဲ့ရော ကျန်းမာရေး အကူအညီပေးဖို့ ကိစ္စက မဖြစ်မနေပြုလုပ်ရတော့မယ့်အရာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးအတွက် အလွယ်တကူထိခိုက်နိုင်တဲ့ခေတ်ထဲမှာ ကျန်းမာရေးတာဝန်မယူပေးနိုင်ရင် ယုံကြည်မှုတွေ ရသင့်သလောက်မရဘူး။ တပည့်အပေါ်ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုမရှိဘူးလို့ ထင်စရာ ရှိတယ်။ စာသင်တိုက်ဆိုရင် စာသင်သားတွေနည်းလာမယ်။ ပညာရေးကို အခမဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေး နေတဲ့ခေတ်ထဲမှာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ထပ်မပေးနိုင်ရင် ဒီကျောင်းမှာနေလို့ ပိုလုံခြုံတယ်၊ စိတ်ပိုချရတယ် ဆိုတဲ့ ခံစားချက်မျိုးမရှိဘူး။ ရဟန်းသံဃာတော်တွေ လိုအပ်နေတာက ဒီကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေလည်း ပါတယ်။
အချုပ်အနေနဲ့ပြောချင်တာက ရဟန်းသံဃာတွေရဲ့သီတင်းသုံးရာနေရာဖြစ်တဲ့ စာသင်တိုက်စတဲ့ ပညာရေးကျောင်း၊ တရားရိပ်သာ၊ တောင်တန်းသာသနာပြု၊ ပရဟိတကျောင်း၊ သီးသန့်နေအပြင်ကျောင်းတွေအားလုံး ပညာရေးအပြင် ကျန်းမာရေးအတွက် ရန်ပုံငွေတွေလိုအပ်နေပြီ။ ကူးစက်ရောဂါတွေတားဆီးနိုင်ဖို့၊ ဖြစ်နေတဲ့ရောဂါတွေကို ကုပေးဖို့၊ မဖြစ်သေးတဲ့ရောဂါတွေကို ကာကွယ်ဖို့၊ ရဟန်းတော်တစ်ပါးချင်းစီရဲ့ ကျန်းကျန်းမာမာ အသက်ရှင်နိုင်ဖို့၊ သာသနာပြုနိုင်ဖို့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပံ့ပိုးပေးနိင်ရန်အတွက် လိုအပ်နေပါကြောင်း သက်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအသီးအသီးကတာဝန်ရှိသူများကို လျှောက်ထားရင်း
---------------------------------------------။ ။

အရှင်နန္ဒိယ (ဖယ်ခုံ)
21.03.2020 09:19:00 PM

ခတျေကာလတောငျးဆိုမှု

(သို့မဟုတျ)

ဘုနျးကွီးကြောငျးကကနျြးမာရေးနဲ့ပညာရေး

လှနျခဲ့သညျ့ နှဈဆယျရာစုနဲ့ ယခုနှဈဆယျ့တဈရာစုကွားမှာ သကျတမျးအားဖွငျ့ ဆယျနှဈကြျောကြျော၊ အနှဈနှဈဆယျသာသာ (ဆယျစုနှဈနှဈခုဘဲ) ရှိသေးတယျဆိုပမေယျ့ မတူတော့သညျ့ ခတျေကာလအပွောငျးအလဲတှေ ကွောငျ့ တာဝနျယူမှု တာဝနျခံမှု အယူအဆတှလေညျး ပွောငျးလဲလာတယျလို့ ပွောရပါလိမျ့မယျ။ စာရေးသူကိုယျတိုငျက အသကျသုံးဆယျကြျောမို့ နှဈဆယျရာစုကိုလညျး ဆယျနှဈကြျောကြျော မှီခဲ့ပါတယျ။ မိဘနဲ့ သားသမီး၊ ဆရာနဲ့ တပညျ့တို့ကအစ မိတျဆှနှေဈဦးနှဈဘကျကွားက ယဉျကြေးမှုတှလေညျး ပွောငျးလဲလာတယျလို့ ယူဆပါတယျ။ ရဟနျးသံဃာတှကွေားမှာလညျး တခြို့သော အပွောငျးအလဲတှရှေိတယျ။ အဲဒီထဲက စာသငျတိုကျတို့ ဗုဒ်ဓတက်ကသိုလျစတဲ့ ပညာရေးကြောငျးမြားနဲ့ တရားခနျးစတဲ့ တရားရိပျသာတှမှောလညျး ပတျဝနျးကငျြရဲ့ အပွောငျးအလဲတှကွေောငျ့ တာဝနျယူမှု တာဝနျခံမှုအပိုငျးမှာ ပိုပွီးလုပျပေးရ၊ အလေးထားရမညျ့ အခနျးကဏ်ဍတှရှေိလာပါတယျ။ ဝနျဆောငျမှုလို့ ဆိုခငျြဆိုပေါ့။ အဲဒါတှကေ ဘာတှလေဲ။

ခတျေကာလအခွအေနေ

ကလေးတိုငျးမှာ ပညာသငျခှငျ့ရှိတယျ၊ နိုငျငံသားတိုငျးပညာရေးအခမဲ့သငျကွားခှငျ့ရှိရမယျ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တဈကမ်ဘာလုံးဆိုငျရာ ကငျြ့သုံးလာတဲ့စနဈတဈခု။ နောကျ ကလေးတိုငျးမဖွဈမနေ ပညာသငျဖို့ အားပေးလာကွတဲ့ခတျေ ဖွဈလာတယျ။ ဖှံ့ဖွိုးပွီးနိုငျငံတှတေငျမကဘူး၊ ဖှံ့ဖွိုးဆဲ နိုငျငံတှမှောလညျး ကလေးတိုငျးပညာသငျကွားနိုငျဖို့ အားပေးလာပွီ။ ဒါတှလေညျး ပွောငျးလဲလာတဲ့ ယဉျကြေးမှုတဈခုဘဲ။ ခတျေအလိုကျ ပတျဝနျးကငျြတှကေ ပွောငျးလဲလာလလေေ၊ လူတှရေဲ့ တနျဖိုးထားမှုနဲ့ အလေးပေးမှု၊ ဦးစားပေးမှုတှကေလညျး ပွောငျးလဲလာတာပဲ။ ဒါက ဖွဈရိုးဖွဈစဉျ လူမှုအသှငျပွောငျးခွငျး (Social transformation) တဈခုဘဲလို့ ထငျပါတယျ။ ဒီလူမှုအသှငျပွောငျးမှုအောကျမှာ အထိုကျအလြောကျ စီးမြှောသှားနိုငျတာကိုဘဲ ခတျေမီတယျ လို့ချေါကွပွီး အသှငျပွောငျးသှားသညျ့ ခတျေကာလနောကျကို မလိုကျနိုငျခွငျးကိုဘဲ ခတျေနောကျကတြယျ လို့ ဆိုကွခွငျးဘဲ ဖွဈပါတယျ။

ဒီခတျေကာလ လူမှုအသှငျပွောငျးလဲမှုနောကျမှာ ရဟနျးသံဃာတှလေညျး အလိုကျသငျ့ စီးမြှောသှား ရမယျ့ အရာတှရှေိပါတယျ။ နရောတိုငျးမှာ အရငျကခတျေကာလနဲ့ နှိုငျးယှဉျနလေို့ မရပါဘူး။ အရငျ ကိုလိုနီခတျေမတိုငျခငျကလို လူတိုငျးကိုဘုနျးကွီးထဲသှားပွီး ပညာသငျခိုငျးလို့ မရပါဘူး။ လူတိုငျးလညျး မသငျခငျြပါဘူး။ သူတို့လိုခငျြတဲ့ ပညာတှအေကုနျလုံး ဘုနျးကွီးကြောငျးကလညျး မပေးနိုငျပါဘူး။ အခုခတျေမှာ ဘာသာရပျတှမြေားသလို သငျယူရမညျ့ နရောတှလေညျး ပေါလာပါတယျ။ အရငျခတျေလို ဘုနျးကွီးကြောငျးသှားမှ ပညာသငျရမညျ့ ခတျေလညျး မဟုတျတော့ပါဘူး။ ဒါကဘာကိုဆိုလိုခငျြလညျး ဆိုတော့ ပညာသငျကွားမှုနဲ့ ပတျသတျပွီးတော့ ကြောငျးသားတှေ ကိုယျတိုငျ ရှေးခယျြပိုငျခှငျ့ရှိတဲ့ ခတျေကာလတဈခု ရောကျနပွေီ ဆိုတာပဲ။ ဒါပဲသငျ၊ ဒါမသငျနဲ့၊ ဒါပဲလုပျ၊ ဒါမလုပျနဲ့ လို့ပွောလို့ရတဲ့ခတျေ မဟုတျတော့ဘူး ဆိုတာကို နားလညျရပါမယျ။ ဒါကို အရငျတုနျးကဆိုရငျ ဆရာတဈခှနျးပွောရငျ ဘုနျးကွီးတဈခှနျးမိနျ့ရငျ အားလုံးငွိမျတယျဆိုပွီး အရငျကလူတှေ ပိုပွီးလိမ်မာတယျဆိုတဲ့ အယူအဆမြိုးပွောရငျတော့ ခတျေအပွောငျးအလဲကို နားမလညျခွငျးဘဲ ဖွဈလိမျ့မယျ။
စာသငျသားမြားအတှကျလိုအပျခကျြ

နောကျတဈခုက ကြောငျးသားတှအေတှကျ ပညာရေးနဲ့ကနျြးမာရေး။ ကြောငျးသားတှကေို ပညာသငျပေးရုံတငျမကဘူး၊ ကနျြးမာရေးဝနျဆောငျမှုပါ ပေးသငျ့နပွေီဆိုတဲ့ ခတျေကာလထဲမှာ ရောကျနပေါပွီ။ ရဟနျးသံဃာလောကမှာဆိုရငျ ပိုလို့တောငျအရေးကွီးလာသေးတယျ။ ရဟနျးသံဃာတျောတှဆေိုတာက လူတှလေိုအိမျကနကြေောငျးသှားတကျ၊ အတနျးသှားတကျတာမြိုး မဟုတျပါဘူး။ ကြောငျးအိပျ၊ ကြောငျးစား၊ တဈနရောတညျး၊ တဈကြောငျးတညျးမှာနပွေီး ဆိုးအတူ၊ ကောငျးအတူ အေးအတူပူအမြှ နကွေရတဲ့ဘုရားသားတျောတှပေါ။ ဒီလိုအေးအတူပူအမြှ နခေဲ့ကွပေ မယျ့ ပညာရေးဘဲတာဝနျယူပွီး ကနျြးမာရေးအတှကျ တာဝနျမယူပမေဲ့လညျး နှဈဆယျရာစုနှဈအတှငျး မှာတော့ အဆငျပွတေယျ။ သို့သျော နှဈဆယျ့တဈရာစုမှာတော့ ကနျြးမာရေးဝနျဆောငျမှုမပေးရငျတော့ အားနညျးခကျြတဈခုဖွဈလာတော့မှာပါ။ နိုငျငံရေးအခွအေနေ၊ ပွညျသူလူထုတှရေဲ့ စီးပှားရေးအကွပျ အတညျး၊ ပညာသငျယူရာနရောရှားပါးမှုတှရှေိနတောကွောငျ့ ပညာသငျပေးတာတဈခုနဲ့တငျ ကြေးဇူး ကွီးမားလှပါပွီ။ အဘကျဘကျကတိုးတကျလာတဲ့ နှဈဆယျ့တဈရာစုမှာတော့ လူတိုငျးအတှကျ အခွခေံကတြဲ့ လိုအပျခကျြတဈခု ဖွဈနတောကွောငျ့ ကနျြးမာရေးဝနျဆောငျမှု ပေးရတော့မယျ ဖွဈပါတယျ။

လကျရှိခတျေနဲ့ လကျရှိအခွအေနေ

စာရေးသူတို့ ငယျစဉျကာလ မူလ၊ ငယျ၊ လတျ၊ ကွီး စာသငျခြိနျကာလက နှဈဆယျ့တဈရာစုရဲ့ ပထမဆယျစုနှဈတဈခုတိုငျအထိ ည တဈဆယျ့တဈနာရီအထိ စာအံကြောငျးတကျနရေပွီး မနကျဆိုရငျ တဈခါတဈလေ လေးနာရီ၊ တဈခါတဈလေ သုံးနာရီထပွီး ပငျ့ထားတဲ့ ဘုံဆှမျးလောငျးအသငျးဆီကွှဖို့ ပွငျဆငျနရေတာတှကေို ပွနျစဉျးစားရငျ ကလေးတဈဦးအတှကျ အိပျခြိနျမလုံလောကျတာ၊ ပငျပနျးလှနျးတာတှကွေောငျ့ စာအံကြောငျးမှာအိပျငိုကျတာ၊ ကကျြမှတျထားသညျ့စာပတှေလေညျး မလှေ့ယျတာ၊ အခငျြးခငျြးဆကျဆံရေးတှမှောလညျး တဈဘကျနဲ့တဈဘကျနားမလညျနိုငျလို့ ပွဿနာဖွဈတာတှေ ခဏခဏကွုံရတယျ။ ကြောငျးသားဗဟိုရျပွုပညာရေးစနဈဘကျကို ဦးတညျလာတဲ့ အခုနောကျပိုငျးခတျေတှမှောဆိုရငျ ကြောငျးသားတှဘေကျကို ညှငျးဆဲရာကလြှနျးပွီး ပညာရေးမကျြစိနဲ့ကွညျ့ရငျ ကြောငျးသားတှဘေကျကို ဆရာတှကေ အထကျစီးလှနျးရာကလြှနျးလို့ ပွောငျးလဲသငျ့တဲ့ယဉျကြေးမှုတဈခု ဖွဈလာပါပွီ။ နရေ့ောညပါ တဈစာစာ၊ အံရှာလတေဲ့ မောငျပဉ်ဇငျး ဆိုပွီးတော့ ဂုဏျယူနရေတဲ့ ခတျေမဟုတျတော့ဘဲ ကြောငျးသားတှအေတှကျ အနားယူခြိနျ၊ သီးသနျ့စာဖတျခြိနျ စာတာတှလေညျး စဉျးစားပေးရမယျ့ကာလ။ ဒါကိုလုပျ၊ ဒါကိုမလုပျနဲ့လို့ အမိနျ့ပေးရမယျ့ခတျေမဟုတျဘဲ သူတို့ဘာတှစေိတျဝငျစားလဲ၊ သူတို့ကဘာအားသာခကျြ၊ အားနညျးခကျြတှရှေိတာလဲ၊ သူတို့အတှကျသငျ့တျောမညျ့ သငျကွားခကျြကို ဘယျလိုလုပျရမလဲ ဆိုပွီး လလေ့ာရမယျ့ခတျေဘဲ ဖွဈပါတယျ။ ပွဌာနျးစာတှတေငျမကဘဲ ပွငျပစာတှဖေတျတာကိုပါ အားပေးရပါတယျ။ အဲဒါမှ သူတို့ဘာစိတျဝငျစားတယျ၊ ဘာဝါသနာပါတယျ၊ ဘာလုပျရငျအောငျမွငျမယျ၊ အဲဒီအတှကျ ဆရာတှဘေကျက ဘယျလိုပံ့ပိုးသငျ့တယျဆိုတာကို နားလညျရမှာ ဖွဈပါတယျ။ ဒီနရောမှာ သငျကွားရေးနညျးစနဈကို အဓိကဆိုလိုတာ မဟုတျပါ၊ ပညာရေးမှာ ကိုယျဖွဈခငျြတာထကျ ကြောငျးသားလိုအပျခကျြကို ဖွညျ့ဆညျးပေးရမယျ့ အယူအဆကို လကျခံစလေိုခွငျးပငျ ဖွဈပါတယျ။ ဒါကလညျး ခတျေရဲ့တောငျးဆိုမှုထဲက တဈခု ဖွဈပါတယျ။

သင်ျခနျးစာအနနေဲ့ ဖွဈရပျမှနျလေးတဈခုကို ပွောပွခငျြပါတယျ။ စာရေးသူ နခေဲ့ဖူးသညျ့ စာသငျတိုကျ တဈခုဆိုရငျ ကြောငျးထိုငျဘုနျးကွီးက သူဖွဈခငျြတာတှဘေဲ လုပျတာ၊ စာသငျသားတှအေတှကျ လှညျ့ကွညျ့လမေ့ရှိဘူး။ အခနျ့မသငျ့ရငျ အပွောအဆိုကလညျး ကွမျးလိုကျသေးတာ။ သူအျောလိုကျရငျ တဈကြောငျးလုံးကွားတယျ။ သူ့အသံကွားတာနဲ့ ကိုယျတျောလေးတှေ ရှောငျပုနျးကွတာမြားတယျ။ မတှခေ့ငျြလို့၊ တှရေ့ငျ ဘာတှလေုပျမလဲ မသိလို့။ သူခိုငျးတဲ့ကိစ်စတဈခုခု မှားမှားယှငျးယှငျးမလုပျ လိုကျနဲ့၊ တဈခုခုမှားပွီဆိုတာနဲ့ သံဃာဆုံတဲ့အခြိနျ တဈကြောငျးလုံးကွားအောငျ ပွောပွီ။ အသုံးကိုမကဘြူး ဆိုတဲ့စကားကလညျး အဆဈပါလိုကျသေးတာ။ စာမေးပှဲ အောငျဖို့ဘဲ အဓိကဖွဈပွီး စာမေးပှဲအောငျရငျ ဟိုဟာပေးဒီဟာပေး၊ စာမေးပှဲမအောငျရငျ လှညျ့ကို မကွညျ့ဘူးဆိုတဲ့အထာမြိုး။ တပညျ့ခငျြးတူတာတောငျ စာတျောတဲ့သူနဲ့ မတျောတဲ့သူအပျေါမူတညျပွီး ဆကျဆံရေးကကှာတယျ။ ငါလောကျတောငျ အသုံးမကတြဲ့ကောငျတှဆေိုတာမြိုး ပွောတာခဏခဏဘဲ။ သူကတော့ တကယျတျောတာ၊ ခကျခကျခဲခဲစာမေးပှဲတှလေညျး အောငျတယျ။ စာမွငျတယျ။ စာနဲ့ပတျသကျရငျ နှံ့စပျတယျ။ အခွားကြောငျးမှာ မေးခှနျးမေးတာကအစ လလေ့ာတယျ။ ကိုယျတိုငျလညျး အပငျပနျးခံပွီးလုပျပေးတယျ။ တတျစလေိုတဲ့ စတေနာနဲ့ ပွောတာ ဖွဈမှာပါ။ သို့သျော အပွောအဆိုကွမျးတော့ ခါးသကျတယျ။ မတ်ေတာမပွတတျတော့ ပူလောငျတယျ။ အဲဒီကြောငျးမှာနတေုနျးက နှေးဆှေးမှု၊ ပြျောရှငျမှုတှေ မခံစားလိုကျရဘူး။ သူလာတော့မယျ၊ ဘာတှလောစဈမလဲ၊ ဒဏျထမျးခိုငျးလမေလား စိုးရိမျနရေတာတှမြေားတယျ။ စာသငျသားတှကေ ဆယျကြျောသကျတှဆေိုတော့ ဘယျရမလဲ။ သူတို့ကအဲလိုလုပျလေ၊ ကလေးတှကေလညျး လဈရငျလဈသလို လြိုဝှကျခကျြတှေ၊ ခိုးကွောငျခိုးဝှကျအကငျြ့တှကေို မသငျဘဲ တတျခဲ့တာတှေ ရှိတယျ။ အဲဒါဘာကွောငျ့လို့ထငျလဲ။ ပညာရေးကြောငျးမှာ ဆရာနဲ့တပညျ့ကွား အပေးအယူတှလှေဲနတောကတော့ တဈခုခုတော့ မှားတာဘဲ။ လှနျခဲ့သညျ့ တဈဆယျ့လေးနှဈတုနျးက အဲဒီကြောငျးမှာ သံဃာ တဈရာသုံးဆယျဝနျးကငျြရှိတယျ။ လှနျခဲ့သညျ့ ခုနှဈနှဈလောကျတုနျးက အဲဒီကြောငျးမှာအတူနဖေူးတဲ့ကိုယျတျောတဈပါးနဲ့တှတေ့ော့ သတငျးလေးမေးကွညျ့တယျ။ ကိုရငျတှမေရှိတော့ဘူးတဲ့။ အကုနျ ထှကျကုနျပွီတဲ့။ လှနျခဲ့တဲ့ တဈဆယျ့တဈနှဈ၊ တဈဆယျ့နှဈနှဈလောကျတုနျးက ရောကျဖွဈခဲ့ပမေယျ့ နောကျတော့ အနဝေေးတာနဲ့ မရောကျဖွဈတော့ဘူး၊ အဲကတညျးက သံဃာတှေ ရော့နတောလို့ ကွားတယျ။ ဒီလိုကြောငျးတှလေညျး အမြားကွီးရှိမယျထငျတာပဲ။ အကွောငျးပွခကျြတှအေမြိုးမြိုးပွောကွပမေယျ့ အဒီထဲက ခတျေနဲ့လြှျောညီတဲ့ အမွငျတှမေရှိတာလညျး ပါမယျလို့ ယူဆပါတယျ။

နောကျအဖွဈအပကျြတဈခုက လှနျခဲ့သညျ့ ခုနှဈနှဈ၊ ရှဈနှဈက စာရေးသူဇာတိရှာက ကလေးမလေး ခွောကျတနျးကြောငျးသူ ငါးဦး သီလရှငျဝတျပွီး မွို့ကွီးတဈမွို့က ဆရာလေးတညျထောငျထားတဲ့ ဘကကြောငျးတဈကြောငျးမှာနပွေီး စာသငျတယျ။ ပထမနှဈမှာ အဆငျပွလေားမေးတော့ ပွတေယျလို့ ဖွပေါတယျ။ ဒုတိယနှဈ၊ ခုနှဈတနျးနှဈမှာ ရှာသူဆရာလေးတဈယောကျက ဖြားနတော။ ကြောငျးက လညျး ပွုစုမပေးဘူး။ ဆရာလညျးချေါမပေး။ ဆေးရုံလညျးမပွ။ နောကျဆုံးအစာစားလို့မရတဲ့အထိ ဖွဈလာတယျ။ ကလေးကမိဘကိုဖုနျးဆကျမယျပွောတော့ ဆရာကွီးကလကျမခံဘူးလို့ ဆိုတယျ။ နောကျဆုံးသေးမယျ့နမှေ့ာ မိဘကိုကြောငျးဆရာကွီးက အကွောငျးကွားတယျ။ မိဘတှနေောကျတဈနရေ့ောကျလာတယျ။ သို့သျော သူတို့မရောကျခငျနကေ့တညျးက ကလေးမဆုံးပွီးနပွေီ။ အဲဒီအကွောငျးကို ကနျြတဲ့ရှာသူတှေ ပွောပွမှ သိလိုကျရတာ၊ ဆရာကွီးတှကေတော့ ဒီလိုဖွဈမယျတောငျမထငျဘူးလို့ဘဲ ဖွကွေသတဲ့။ အဲဒီအသုဘပှဲပွီးတဲ့ မကွာဘူး၊ ကနျြတဲ့ကလေးတှအေားလုံး မိဘတှအေကုနျပွနျချေါကွပွီး လူထှကျခိုငျးလိုကျကွတယျ။ အဲဒီနှဈစာမေးပှဲ မဖွတေော့ဘဲ နားလိုကျတယျ။ ရကျလညျဆှမျးကို ရှာမှပွနျလုပျတာ၊ မိဘတှကေို အဲဒီအကွောငျးကို ငိုသံကွီးနဲ့ စကားအပျကွောငျးထပျနအေောငျ ပွောတာ နားထောငျနရေငျးနဲ့ ဘာမှ မတတျနိုငျရှာဘူး။ ဒါက ဖွဈရပျမှနျတဈခုကို ထုတျပွခွငျးသာ။ မညျ့သူ့ကိုမှ အပွဈပွောလိုခွငျးမရှိပါ။ ဆိုလိုခငျြတာက ကလေးတှကေို ချေါမှေးထားသညျ့ ပညာရေးကြောငျးတှမှော ပညာရေးတငျမကဘဲ၊ ကနျြးမာရေးအတှကျပါ အလေးထား ဂရုစိုကျပေးဖို့ လိုအပျနပွေီ။

ဘယျလိုပွငျကွမလဲ

အထူးသဖွငျ့ပရိယတ်တိစာသငျတိုကျက ပိုလိုအပျမယျလို့ယူဆပါတယျ။ မိမိအထငျပွောရရငျတော့ လာဘသက်ကာရတှကေလညျး အရငျလိုမြိုး သိပျမရှားတော့ဘူးလို့ ယူဆတယျ။ ကြောငျးတိုကျအနနေဲ့ ကနျြးမာရေးရနျပုံငှရှေိထားဖို့လိုလိမျ့မယျ။ စာသငျသားတှဆေိုတာကလညျး လာဘျလာဘရဖို့ အခှငျ့အ လမျးက နညျးပါတယျ။ မိမိကနျြးမာရေးကို ပွနျပွီးတာဝနျယူနိုငျလောကျအောငျ ငှမေရှိတာမြားပါတယျ။ အဲဒါကို ကြောငျးတိုကျက တာဝနျယူပေးနိုငျရငျ ကြောငျးသား(ကလေး)အခှငျ့အရေး ရှုထောငျ့ကကွညျ့ ကွညျ့၊ သာသနာတျောအတှကျဘဲ ကွညျ့ကွညျ့ လိုအပျနတေဲ့ ကှကျလပျလေးတဈခုပါ။ သံဃာ့ဘဏ်ဍာ ငှကေို သံဃာတျောတှအေတှကျသုံးတာ သဘာဝလညျးကပြါတယျ။ အလှဲသုံးစားလုပျတာလညျး မဟုတျပါဘူး။ နာမညျကွီးတဲ့စာသငျတိုကျတှဆေိုရငျ ပိုလုပျနိုငျလိမျ့မယျထငျတယျ။ အလှူ့ရှငျတှလေညျး ရှိလာမှာပါ။ ကြောငျးဆေးခနျးမှာ ရှိတဲ့ နှာစညျး၊ ခေါငျးဆိုး၊ ခေါငျးကိုကျပြောကျဆေးလောကျနဲ့တော့ မလုံလောကျပါဘူး။ ခတျေကာလအခွအေနကေလညျး ရောဂါတှသေိပျမြားလာပွီ။ ရဟနျးတဈပါးရဲ့ ကနျြးမာရေးက ကြောငျးတိုကျအတှကျကနျြးမာရေးလညျးဖွဈသလို သာသနာတျောအတှကျ ကနျြးမာရေးလညျး ဖွဈပါတယျ။ ရရှေညျသာသနာပွုနိုငျဖို့အတှကျ ကနျြးမာရေးစောငျ့ရှောကျမှုက မဖွဈမနထေညျ့သှငျးသငျ့သညျ့ ကိစ်စတဈခုပါ။ “ငါတို့လညျး ဒီလိုဘဲနလောပါဘဲ” ဆိုတဲ့စကားမြိုး မပွောသငျ့တော့ပါ။ အရငျကအခကျအခဲရှိလို့၊ မလိုအပျသေးလို့ မလုပျဖွဈခဲ့ကွပမေယျ့ အခုမှာတော့ လိုအပျနပွေီ၊ လုပျသငျ့တယျဆိုတာကိုလညျး အားလုံးက လကျခံနပွေီဖွဈလို့ လုပျရမယျ့အခြိနျဘဲ ဖွဈပါတယျ။

ဘုရားရှငျသကျတျောထငျရှားရှိနတေဲ့အခြိနျတုနျးက ရဟနျးတျောတှရေောဂါထူပွောလို့ သမားတျော ဇီဝကတောငျ ရဟနျးဝတျပွီး ကုသခဲ့ရသေးတာပဲ။ ကိုရငျတှေ၊ ဦးဇငျးလေးတှရေောဂါပွငျးထနျနလေို့ ရှာပွနျပို့တာတို့က အရငျကလုပျခဲ့ကွပမေယျ့ အခုအခြိနျမှာတော့ မလုပျသငျ့တော့ပါ။ ရှာပွနျပို့တော့ ရော ကောငျးလာမှာ မို့လို့လား၊ ပိုတောငျဆိုးသှားနိုငျသေးတယျ။ ရှာကမိဘတှကေ မတတျနိုငျရငျ ဘယျလိုလုပျပွီးကုမလဲ။ အကယျ၍ကြောငျးတိုကျက တာဝနျယူလိုကျရငျ (ရံပုံငှရှေိထားရငျ) ဂိလာန ရဟနျးတျောအတှကျလညျး အဆငျပွတေယျ၊ သာသနာတျောအတှကျလညျး မဆုံးရှုံးရတော့ဘူး။ မတတျနိုငျတဲ့မိဘတှအေတှကျလညျး တှေးပူစရာမလိုတော့ဘူး။ တာဝနျပိုယူလိုကျလို့၊ ငှပေိုသုံးလိုကျလို့ ကြောငျးတိုကျအတှကျထိခိုကျတယျလို့ မမွငျနဲ့၊ ဂုဏျတောငျတကျသှားသေးတယျ၊ ဒါက ဝမျးသာရမညျ့ ကိစ်စ၊ စာသငျသားတှယေုံကွညျစိတျခမြှုတှတေောငျ ပိုရလာမယျ။ လာဘျလာဘကတော့ ပွနျလာပါလိမျ့မယျ။

အခုခတျေမှာ ရောဂါတှစေုံသလို၊ ဂိလာနရဟနျးတှလေညျး မြားစှာတှရေ့ပါတယျ။ “ဘယျကြောငျးက ဘယျကိုယျတျောက ဘယျလိုရောဂါဝဒေနာခံစားနပေါသဖွငျ့ မိဘမတတျနိုငျလို့ ဆေးကုဖို့ အလှူငှေ လိုအပျနပေါသညျ၊ စတေနာရှိသလောကျ လှူဒါနျးစလေိုပါသညျ” စတဲ့ကွျောကွာတှဖေတျမိတိုငျး စိတျမကောငျးဖွဈမိသလို အကယျ၍ကြောငျးတိုကျက တာဝနျယူပေးလိုကျရငျ ဆိုတဲ့ အတှေးတှလေညျး ရှိတာပေါ့။ အပွဈဆိုသညျ မဟုတျပါ။ ကြောငျးကလညျး နှဈကြောငျးသုံးကြောငျး၊ ကြောငျးတိုကျက လညျး ခနျ့ခနျ့ငွားငွား၊ အဆောကျအဦးအကောငျးစားတှဆေောကျပွီး ကြောငျးတိုကျတှငျး ရဟနျး တဈပါးရဲ့ ကနျြးမာရေးကိစ်စကို တာဝနျမယူပေးနိုငျတာကတော့ စဉျးစားစရာတှေ ဖွဈလာပါပွီ။ ဝိနညျး မဟာဝါမှာ ရဟနျးတှမှော ဆရာနဲ့တပညျ့၊ သီတငျးသုံးဖျောအခငျြးခငျြး ဖေးမစောငျ့ရှောကျကွဖို့ ပညတျ ထားတာပဲ မဟုတျလား။ ရဟနျးတျောတဈပါးရဲ့ တာဝနျဝတ်တရားအနနေဲ့ရော၊ လူသားခငျြးကိုယျခငျြး စာတဲ့ စိတျနဲ့ရော အဖှဲ့အစညျးတဈခုရဲ့ စညျးလုံးညီညှတျမှုကို သကျသပွေတဲ့အနနေဲ့ရော ကနျြးမာရေး အကူအညီပေးဖို့ ကိစ်စက မဖွဈမနပွေုလုပျရတော့မယျ့အရာတဈခုပဲ ဖွဈပါတယျ။

ကနျြးမာရေးအတှကျ အလှယျတကူထိခိုကျနိုငျတဲ့ခတျေထဲမှာ ကနျြးမာရေးတာဝနျမယူပေးနိုငျရငျ ယုံကွညျမှုတှေ ရသငျ့သလောကျမရဘူး။ တပညျ့အပျေါကွညျ့ရှုစောငျ့ရှောကျမှုမရှိဘူးလို့ ထငျစရာ ရှိတယျ။ စာသငျတိုကျဆိုရငျ စာသငျသားတှနေညျးလာမယျ။ ပညာရေးကို အခမဲ့ ဝနျဆောငျမှုပေး နတေဲ့ခတျေထဲမှာ ကနျြးမာရေးစောငျ့ရှောကျမှု ထပျမပေးနိုငျရငျ ဒီကြောငျးမှာနလေို့ ပိုလုံခွုံတယျ၊ စိတျပိုခရြတယျ ဆိုတဲ့ ခံစားခကျြမြိုးမရှိဘူး။ ရဟနျးသံဃာတျောတှေ လိုအပျနတောက ဒီကနျြးမာရေးစောငျ့ရှောကျမှုတှလေညျး ပါတယျ။
အခြုပျအနနေဲ့ပွောခငျြတာက ရဟနျးသံဃာတှရေဲ့သီတငျးသုံးရာနရောဖွဈတဲ့ စာသငျတိုကျစတဲ့ ပညာရေးကြောငျး၊ တရားရိပျသာ၊ တောငျတနျးသာသနာပွု၊ ပရဟိတကြောငျး၊ သီးသနျ့နအေပွငျကြောငျးတှအေားလုံး ပညာရေးအပွငျ ကနျြးမာရေးအတှကျ ရနျပုံငှတှေလေိုအပျနပွေီ။ ကူးစကျရောဂါတှတေားဆီးနိုငျဖို့၊ ဖွဈနတေဲ့ရောဂါတှကေို ကုပေးဖို့၊ မဖွဈသေးတဲ့ရောဂါတှကေို ကာကှယျဖို့၊ ရဟနျးတျောတဈပါးခငျြးစီရဲ့ ကနျြးကနျြးမာမာ အသကျရှငျနိုငျဖို့၊ သာသနာပွုနိုငျဖို့ ကနျြးမာရေးစောငျ့ရှောကျမှုမြား ပံ့ပိုးပေးနိငျရနျအတှကျ လိုအပျနပေါကွောငျး သကျဆိုငျရာ ကဏ်ဍအသီးအသီးကတာဝနျရှိသူမြားကို လြှောကျထားရငျး
---------------------------------------------။ ။

အရှငျနန်ဒိယ (ဖယျခုံ)
21.03.2020 09:19:00 PM

Zawgyi

မြသန်းတင့် စာအုပ်များ မြသန်းတင့်စာအုပ်များ pdf

မြသန်းတင့် မှောင်မှိက်မှာ ငို...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/6uCWk7mxfR45S
မြသန်းတင့် အမျိုးသားရေးဝါဒနှင့်
လူမျိုးစုံဝါဒ..မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/e9BK8MzlfR449
မြသန်းတင့် တိမ်းရှောင်သူ...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/zXRKeKmOfR42M
မြသန်းတင့် လေရူးသုန်သုန် (1).pdf
https://yadi.sk/i/UPH6RwdufR45t
မြသန်းတင့် လေရူးသုန်သုန် (2).pdf
https://yadi.sk/i/en_bRxXMfR45x
မြသန်းတင့် ရွှေပြည်တော် မျှော်တိုင်းဝေး (၁).pdf
https://yadi.sk/i/zXOiOmclfR45i
မြသန်းတင့် ရွှေပြည်တော် မျှော်တိုင်းဝေး (၂ ).pdf
https://yadi.sk/i/3sXAmjnZfR45p
မြသန်းတင့် လေလွင့်သူ.pdf
https://yadi.sk/i/T0wwQTUrfR45z
မြသန်းတင့် မှော်ရုံတောမှာ မောလှပြီ.pdf
https://yadi.sk/i/diHgzCQFfR45Y
မြသန်းတင့် အချစ်မိုးကောင်းကင်.pdf
https://yadi.sk/i/X5TCHJrDfR43x
မြသန်းတင့် လာခြင်းကောင်းသောအရှင်.pdf
https://yadi.sk/i/6MJyQ9AffR43G
မြသန်းတင့် ရှားလော့ဟုမ်း၏ နောက်ဆုံးဦးညွှတ်ခြင်း.pdf
https://yadi.sk/i/TzhlV-DcfR42q
မြသန်းတင့် တဂိုး၀တ္ထုတိုများ.pdf
https://yadi.sk/i/O29_YSplfR42B
မြသန်းတင့် ဖွားစော...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/oGv-IA12fR42T
မြသန်းတင့် ပူနွေးနေသောပန်းပဲဖိုနှင့်အခြားဝတ္ထုများ ၂.pdf
https://yadi.sk/i/QqqYtsDuozuPU
မြသန်းတင့် စံပယ်ပွင့်ဝေဝေ ဝတ္ထုတိုများ.pdf
https://yadi.sk/i/byySN_SAfR427
မြသန်းတင့် ကြာညိုနံ့သင်းသော ရေဝတီမလေး.pdf
https://yadi.sk/i/C6KBRCHRfR46T
မြသန်းတင့် သမိုင်းစကားပန်းစကား-မြသန်းတင့်၊ ထက်အောင်.pdf
https://yadi.sk/i/mWPzQNhJozuRn
မြသန်းတင့် ကြေးနီရောင်အချစ်နှင့်ဝတ္ထုတိုများ.pdf
https://yadi.sk/i/kbMFp6QPfR465
မြသန်းတင့် ရှားလော့ဟုမ်း၏မှတ်တမ်းများ.pdf
https://yadi.sk/i/VKYBCDHrfR42w
မြသန်းတင့် ဓားတောင်ကိုကျော်၍ မီးပင်လယ်ကို ဖြတ်မည်.pdf
https://yadi.sk/i/EpYKGlMOozuN7
မြသန်းတင့် လွမ်းမောခဲ့ရသောတက္ကသိုလ်နွေညများ.pdf
https://yadi.sk/i/otkR8H7sfR43i
မြသန်းတင့် မိန်းမတို့အကြောင်း..မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/CEx0MrGEfR42j
မြသန်းတင့် ဒီရေမြင့်သစ်(သို့)မော်စီတုန်းတော်လှန်ရေး ၂.pdf
https://yadi.sk/i/q0K8LRvRsFgaD
မြသန်းတင့် နိုင်ငံတကာခေတ်သစ် ဂန္ထ၀င် ၀ထ္ထုတိုများ -၄.pdf
https://yadi.sk/i/tSb-5sUofR46h
မြသန်းတင့် သမိုင်းစကား ပန်းစကား၂.pdf
https://yadi.sk/i/4o3l0QaPfR43n
မြသန်းတင့် ဘဝနေနည်းအနုပညာ-မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/iwx5wUs4ozuPv
မြသန်းတင့် ပြိုကွဲသွားသောအသိုက်မြုံကလေးနှင့် အမေ့သား.pdf
https://yadi.sk/i/oDmPlNtlfR469
မြသန်းတင့် ခေတ်ပြိုင်ရုပ်ပုံလွှာများ.pdf
https://yadi.sk/i/-GJqkeHRfR44w
မြသန်းတင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် နတ်ဥယျာဉ်မဟုတ်.pdf
https://yadi.sk/i/JxUVnQB1fR3zN
မြသန်းတင့် ဒီရေမြင့်သစ်(သို့)မော်စီတုန်းတော်လှန်ရေး ၁.pdf
https://yadi.sk/i/XQ5Vx9z3sFgaA
မြသန်းတင့် စာရေးခြင်း အတတ်ပညာ .pdf
https://yadi.sk/i/kookf3WhfR423
မြသန်းတင့် လမင်းကိုထရံပေါက်မှ ချောင်းကြည့်ခြင်း...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/elX1Y5MPfR43E
မြသန်းတင့် နှစ်တစ်ရာကမ္ဘာ့စုံထောက်၀တ္ထုများ-၂.pdf
https://yadi.sk/i/SUmrc9krsFgad
မြသန်းတင့် တော်လ်စတွိုင်း၏ ဘ၀အမြင်နှင့် သမိုင်းအမြင်.pdf
https://yadi.sk/i/8303C1tZfR45L​
မြသန်းတင့် မြောက်ဘက် တောင်ကုန်းဒေသမှ အပြန်.pdf
https://yadi.sk/i/XGjGj0tGfR44K
မြသန်းတင့် စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး (1).pdf
https://yadi.sk/i/9S6KpEVBfR3zi
မြသန်းတင့် စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး (2).pdf
https://yadi.sk/i/P6R08KaEfR3zr
မြသန်းတင့် ဘဝနေနည်းအနုပညာ.pdf
https://yadi.sk/i/BH_OmeCkfR42Z
မြသန်းတင့် မက္ကဇင်ဂေါ်ကီ.pdf
https://yadi.sk/i/mWoXPImWfR42d
မြသန်းတင့် အနုပဋိလောမ ရုပ်ဝါဒ.pdf
https://yadi.sk/i/UDRmqss1fR44f
မြသန်းတင့် လူလေးသို့ပေးစာများ.pdf
https://yadi.sk/i/uuxMC_OjfR43W
မြသန်းတင့် နွံထဲကကြာ (သိန်းဖေမြင့်၊ မြသန်းတင့်).pdf
https://yadi.sk/i/tio_9DIYfR46o
မြသန်းတင့် အပြာရောင်ညနေဆည်းဆာများ.pdf
https://yadi.sk/i/wGGYJi0UfR44d
မြသန်းတင့် သုခမြို့တော်.pdf
https://yadi.sk/i/jBEmGm87fR43r
မြသန်းတင့် ခေတ်သစ်ပုတ္တောဝါဒ.pdf
https://yadi.sk/i/GYVeyTWqfR44o
မြသန်းတင့် ချစ်သော ယွန်းခင်ခင်.pdf
https://yadi.sk/i/O1pqEfGLfR3zW
မြသန်းတင့် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/Key7HZavfR43A
မြသန်းတင့် တောင်သမန်ရွှေအင်းက လေညင်းဆော်တော့ (1).pdf
https://yadi.sk/i/rA54UaCtfR44y
မြသန်းတင့် တောင်သမန်ရွှေအင်းက လေညင်းဆော်တော့ (2).pdf
https://yadi.sk/i/Qk1iFKzufR458
မြသန်းတင့် အရှေ့လေတိုက်သောအခါ.pdf
https://yadi.sk/i/wSvbtEO4fR44R
မြသန်းတင့် အမှတ်တရရုပ်ပုံလွှာ.pdf
https://yadi.sk/i/-KKVMJDdfR44F
မြသန်းတင့် သြဂုတ်တစ္ဆေနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ.pdf
https://yadi.sk/i/xlQ688rKfR46b
မြသန်းတင့် လိုက်ခဲ့တော့မြနန္ဒာ(မြသန်းတင့်).pdf
https://yadi.sk/i/NVMePMtmfR43N
မြသန်းတင့် ရှားလော့ဟုမ်းနှင့် သရဲခြေထောက်.pdf
https://yadi.sk/i/bg30c94PfR434
မြသန်းတင့် ဧကရာဇ်တို့၏ဘဏ္ဍာတိုက်များ.pdf
https://yadi.sk/i/FCa78l2dfR44h
မြသန်းတင့် ရေပွက်ပမာ.PDF
https://yadi.sk/i/fbr_3s4NfR45a
မြသန်းတင့် နှစ်တစ်ရာကမ္ဘာ့ စုံထောက်၀တ္ထုတိုများ ၃...မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/n_8tyUR0fR46u
မြသန်းတင့် ကျွန်တော်ဆက်၍ရေးချင်သော ဝတ္ထုများ.pdf
https://yadi.sk/i/hdOTRfKmfR3zU
မြသန်းတင့် လွမ်းမောဖွယ် ကမ္ဘောဇ.pdf
https://yadi.sk/i/k8_6t3AGfR43g
မြသန်းတင့် ပီကာဆို၏ပဉ္စလက်မီးအိမ်-မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/hhx_0WZQozuPE
မြသန်းတင့် မာယာဘုံ.pdf
https://yadi.sk/i/XLxwaQY8fR42h
မြသန်းတင့် ၂၀ရာစုနှစ် ကမ္ဘာ့ဂန္ထဝင် ဝတ္ထုတိုများ.pdf
https://yadi.sk/i/9lGk-zdnfR46H
မြသန်းတင့် အမှောင်ရိပ်၀ယ်-မြသန်းတင့်.pdf
https://yadi.sk/i/_LLI4gnXozuSb
မွသနျးတငျ့ အထုပ်ပတ်တိ၏ အထုပ်ပတ်တ်တိ.pdf
https://yadi.sk/i/BlPiFZstfR445
မြသန်းတင့် ဂျူပီတာ ဖိုက်.pdf
https://yadi.sk/i/JXpe7kXwfR3ze
မြသန်းတင့် ခေတ်သစ်သမိုင်းဋီကာ.pdf
https://yadi.sk/i/EGkiNcZmfR44q
မြသန်းတင့် နိုင်ငံတကာ ရသစာတမ်းငယ်များ၂.pdf
https://yadi.sk/i/5PCQB2qkfR46d
မြသန်းတင့် သမိုင်းထဲကမန္တလေး၊မန္တလေးထဲကသမိုင်း.pdf
https://yadi.sk/i/dZWvGUynfdema
မြသန်းတင့် - ရို့စ်မာရီမှသည် ဦးချစ်ဆိုင်အထိ.pdf
https://yadi.sk/i/Z-rf5uu9yoSaX
မြသန်းတင့် - မနက်ခင်း၌ ရန်ကုန်မြို့တွင်းစျေးများကိုလျှောက်ကြည့်ခြင်း.pdf
https://yadi.sk/i/brGcpd8CyoSaV
မြသန်းတင့် - ဆီစွန်းသွားသောကြိုးကြီးချိတ်တစ်ထည်.pdf
https://yadi.sk/i/RPMJHy5oyoSaR
#Credit